Trả trước chỉ từ 3.000.000đ, nhận ghế massage về nhà. Góp 0% lãi suất. Xem ưu đãi

Góc sức khỏe

Viêm cột sống dính khớp: dấu hiệu, chẩn đoán và cách điều trị

Viêm cột sống dính khớp: nhận biết đau lưng kiểu viêm, ai dễ mắc, cách chẩn đoán, điều trị, sống chung và dấu hiệu cần đi khám ngay.

Viêm cột sống dính khớp: dấu hiệu, chẩn đoán và cách điều trị

Viêm cột sống dính khớp là bệnh viêm mạn tính chủ yếu ở cột sống và khớp cùng chậu, thường khởi phát âm thầm ở người trẻ với biểu hiện đau lưng kèm cứng lưng vào buổi sáng. Bệnh dễ bị nhầm với đau lưng thông thường nên thường được chẩn đoán muộn. Bài viết giúp bạn nhận ra kiểu đau lưng này, hiểu cách chẩn đoán, điều trị và dấu hiệu cần khám ngay.

Cập nhật lần cuối: 11/11/2026. Thông tin sức khỏe trong bài được tổng hợp từ các nguồn y khoa uy tín liệt kê ở cuối bài.

Viêm cột sống dính khớp là gì và ai dễ mắc?

Theo NHS (Anh), viêm cột sống dính khớp (ankylosing spondylitis – AS) là bệnh lâu dài gây viêm ở cột sống và một số bộ phận khác của cơ thể. Bệnh thuộc nhóm viêm cột sống thể trục (axial spondyloarthritis). Hiện chưa có cách chữa khỏi, nhưng điều trị có thể làm giảm triệu chứng và làm chậm tiến triển.

Khi viêm kéo dài, một số đốt sống có thể dần dính lại với nhau, khiến cột sống trở nên cứng, khó cúi – đây là nguồn gốc của chữ “dính khớp”, theo Viện Quốc gia về Viêm khớp, Cơ xương và Bệnh da Hoa Kỳ (NIAMS).

Những nhóm người có nguy cơ cao hơn

  • Người trẻ: bệnh thường bắt đầu trong độ tuổi 18–40 (NHS); NIAMS ghi nhận phần lớn người bệnh có triệu chứng trước 45 tuổi.
  • Nam giới: nam dễ mắc hơn nữ (NIAMS), dù phụ nữ vẫn có thể mắc bệnh.
  • Có người thân mắc bệnh: tiền sử gia đình làm tăng khả năng mắc bệnh (NIAMS).
  • Mang gen HLA-B27: phần lớn người bệnh có gen này, nhưng nhiều người mang gen lại không bao giờ mắc bệnh (Mayo Clinic).

Triệu chứng: nhận biết đau lưng kiểu viêm

Nam thanh niên bị viêm cột sống dính khớp xoa thắt lưng vì cứng lưng buổi sáng bên giường
Ảnh minh hoạ: Cứng lưng kéo dài vào buổi sáng là dấu hiệu thường gặp của đau lưng kiểu viêm

Theo NHS, triệu chứng thường xuất hiện từ từ qua nhiều tháng hoặc nhiều năm, có lúc tăng lúc giảm. Điểm khác biệt quan trọng: cơn đau đỡ hơn khi vận động nhưng không đỡ khi nghỉ, nặng hơn vào buổi sáng và ban đêm, có thể làm bạn thức giấc.

Đặc điểmBiểu hiện gợi ý đau lưng kiểu viêmCâu hỏi tự kiểm tra
Tuổi khởi phátĐau thắt lưng bắt đầu trước 45 tuổi (đặc biệt trước 35 tuổi)Cơn đau đầu tiên xuất hiện khi bạn bao nhiêu tuổi?
Thời gianKéo dài trên 3 tháng, tiến triển từ từBạn đã đau bao lâu, có từng đợt tăng giảm không?
Nghỉ ngơiKhông đỡ khi nghỉ, có khi nặng hơn khi nằm lâuNằm nghỉ cả ngày có làm lưng đỡ hơn không?
Vận độngĐỡ hơn khi cử động, tập luyệnĐi lại, vươn vai một lúc có thấy lưng “mềm” ra không?
Ban đêm, buổi sángThức giấc nửa sau đêm vì đau, cứng lưng buổi sángBạn có hay tỉnh dậy lúc gần sáng vì đau lưng?
Vị trí kèm theoĐau mông, gót chân, vùng ngực; có thể kèm viêm mắt, vảy nếnNgoài lưng, bạn còn đau hoặc bất thường ở đâu?

Bảng tổng hợp từ NHS và tiêu chí của NICE NG65, dùng để ghi chú trước khi đi khám.

Biểu hiện ngoài cột sống

  • Viêm khớp háng, gối: đau khi cử động, sưng, nóng.
  • Viêm điểm bám gân: đau gót chân, đầu xương chày, chỗ xương sườn nối xương ức (có thể đau ngực, khó hít sâu).
  • Mệt mỏi kéo dài.
  • Bệnh đi kèm: viêm màng bồ đào trước (viêm mống mắt), vảy nến, bệnh viêm ruột (NHS).

Bác sĩ chẩn đoán viêm cột sống dính khớp như thế nào?

Không có một xét nghiệm duy nhất để khẳng định bệnh (NIAMS). Theo NHS, quá trình chẩn đoán có thể kéo dài, thường gồm:

  1. Hỏi bệnh và khám: thời điểm khởi phát, kiểu đau, cứng lưng buổi sáng, đau về đêm.
  2. Xét nghiệm máu: tìm dấu hiệu viêm. Kết quả bình thường không loại trừ hoàn toàn bệnh.
  3. Chẩn đoán hình ảnh: X-quang, MRI cột sống và khung chậu. Giai đoạn sớm, tổn thương có thể chưa thấy trên X-quang; khi đó MRI giúp phát hiện viêm khớp cùng chậu.
  4. Xét nghiệm gen HLA-B27: chỉ có giá trị hỗ trợ, không mang tính quyết định.

Hướng dẫn NICE NG65 khuyến nghị: người đau thắt lưng bắt đầu trước 45 tuổi và kéo dài trên 3 tháng nên được chuyển tới bác sĩ chuyên khoa khớp nếu có thêm ít nhất 4 trong các yếu tố như: đau lưng bắt đầu trước 35 tuổi, thức giấc nửa sau đêm vì đau, đau mông, đỡ khi vận động, đỡ trong 48 giờ khi dùng thuốc chống viêm không steroid (NSAID), có người thân bậc một mắc bệnh, từng bị viêm khớp, viêm điểm bám gân hoặc vảy nến.

Các hướng điều trị hiện nay

Người phụ nữ trung niên bị viêm cột sống dính khớp tập giãn lưng nhẹ nhàng trên thảm tại phòng khách
Ảnh minh hoạ: Bài tập giãn cơ đều đặn theo hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu là phần quan trọng trong điều trị

Mục tiêu là giảm đau, giảm cứng, duy trì vận động và tư thế; kế hoạch cụ thể do bác sĩ chuyên khoa xây dựng cho từng người.

Thuốc theo chỉ định

NICE khuyến nghị dùng NSAID ở liều thấp nhất có hiệu quả cho người đau do viêm cột sống thể trục. Theo NHS, NSAID vừa giảm đau vừa giảm viêm; khi chưa kiểm soát được, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc sinh học như kháng TNF dạng tiêm. Không tự ý mua thuốc dùng kéo dài.

Vật lý trị liệu và tập luyện

  • NICE khuyến nghị chuyển người bệnh tới chuyên viên vật lý trị liệu để bắt đầu chương trình tập có cấu trúc, cá nhân hoá; có thể cân nhắc thủy trị liệu (tập trong nước ấm) như biện pháp hỗ trợ giảm đau.
  • NHS cho biết duy trì vận động giúp cải thiện tư thế và tầm vận động cột sống; NIAMS lưu ý tập luyện giúp giữ sức cơ, giữ khớp linh hoạt và giảm đau.
  • Tham khảo thêm nên vận động bao nhiêu phút mỗi tuần; mức tập cụ thể nên do chuyên viên vật lý trị liệu điều chỉnh.

Tư thế và lối sống

  • Tư thế: giữ tư thế tốt giúp đứng thẳng hơn và bớt đau (NIAMS). Người làm văn phòng nên đứng dậy thay đổi tư thế định kỳ – xem thêm đau lưng do ngồi nhiều.
  • Bỏ thuốc lá: NIAMS cho biết hút thuốc làm bệnh nặng hơn; NHS cũng khuyên bỏ thuốc để giảm nguy cơ tim mạch.
  • Phẫu thuật: phần lớn người bệnh không cần phẫu thuật; thay khớp chỉ đặt ra khi khớp tổn thương nặng (NHS).

Sống chung lâu dài với bệnh

Với điều trị hiện đại, viêm cột sống dính khớp thường không làm giảm đáng kể tuổi thọ, nhưng cần theo dõi một số biến chứng (NHS):

  • Loãng xương và gãy đốt sống: loãng xương có thể xuất hiện ở cột sống và nguy cơ tăng theo thời gian mắc bệnh. NICE đề nghị cân nhắc đánh giá loãng xương định kỳ 2 năm/lần và khuyên người bệnh đi khám sau té ngã hoặc chấn thương. Tìm hiểu thêm về loãng xương.
  • Tim mạch: nguy cơ bệnh tim mạch cao hơn; vận động đều, giữ cân nặng hợp lý và bỏ thuốc lá có ích.
  • Đợt bùng phát: ghi nhật ký triệu chứng giúp bác sĩ điều chỉnh điều trị.

Trong sinh hoạt, nên hạn chế nguy cơ té ngã và báo cho người trị liệu biết bạn mắc bệnh trước mọi can thiệp lên cột sống.

Dấu hiệu cần đi khám ngay hoặc gọi cấp cứu 115

Dấu hiệuCó thể liên quanNên làm gì
Mắt đỏ, đau, sợ ánh sáng, nhìn mờViêm màng bồ đào trướcKhám mắt ngay trong ngày – NICE khuyến nghị đánh giá nhãn khoa cùng ngày
Đau cổ hoặc lưng dữ dội, mới xuất hiện sau té ngã, va chạm dù nhẹGãy cột sống (cột sống dính cứng dễ gãy)Hạn chế cử động cổ, lưng; gọi 115 hoặc đến cơ sở cấp cứu
Tê hoặc yếu cả hai chân nặng dần, đau thần kinh tọa hai bênHội chứng chùm đuôi ngựaĐi cấp cứu ngay
Tê vùng sinh dục, hậu môn; rối loạn tiểu tiện, đại tiện bất thườngHội chứng chùm đuôi ngựaĐi cấp cứu ngay
Đau tăng, đợt bùng phát dày hơn, thuốc không còn tác dụngBệnh chưa được kiểm soátHẹn khám sớm với bác sĩ chuyên khoa

NHS xếp các dấu hiệu chùm đuôi ngựa vào nhóm cần cấp cứu; viêm mống mắt không điều trị có thể ảnh hưởng thị lực.

Gợi ý thiết bị vận động tại nhà

Phần này giới thiệu sản phẩm, tách biệt với nội dung y khoa ở trên.

Người đàn ông bị viêm cột sống dính khớp đạp xe đạp tập Toshiko nhẹ nhàng trong phòng tập tại nhà
Ảnh minh hoạ: Vận động đều đặn tại nhà với cường độ vừa phải, theo kế hoạch đã thống nhất với chuyên viên vật lý trị liệu

Thiết bị đặt tại nhà giúp việc duy trì vận động đều đặn tiện lợi hơn khi thời tiết xấu hoặc lịch làm việc bận rộn:

  • Xe đạp tập Toshiko: tư thế ngồi, chủ động điều chỉnh tốc độ, phù hợp làm bài khởi động nhẹ.
  • Máy chạy bộ Toshiko: dùng để đi bộ ở tốc độ vừa phải, có tay vịn giúp giữ thăng bằng.

Thiết bị chỉ hỗ trợ duy trì vận động, không điều trị bệnh. Người bệnh, nhất là khi đã có loãng xương hoặc cột sống dính cứng, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu về cường độ, thời lượng phù hợp trước khi bắt đầu.

Câu hỏi thường gặp

Viêm cột sống dính khớp có chữa khỏi được không?

Hiện chưa có cách chữa khỏi, nhưng thuốc, vật lý trị liệu và tập luyện có thể giảm triệu chứng và làm chậm tiến triển (NHS).

Đau lưng buổi sáng có phải là viêm cột sống dính khớp?

Không hẳn. Cần nghĩ đến bệnh khi đau kéo dài trên 3 tháng, bắt đầu trước 45 tuổi, đỡ khi vận động và kèm các yếu tố khác. Hãy đi khám để được đánh giá.

Xét nghiệm HLA-B27 dương tính là chắc chắn mắc bệnh?

Không. Nhiều người mang gen HLA-B27 không mắc bệnh, và một số người bệnh không mang gen này.

Người bệnh nên nghỉ ngơi hay vận động?

Vận động đều đặn thường được khuyến khích vì đau kiểu viêm đỡ khi cử động. Chương trình tập nên được chuyên viên vật lý trị liệu cá nhân hoá.

Kết luận

Viêm cột sống dính khớp là bệnh mạn tính nhưng có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng. Nếu đau lưng kéo dài, cứng lưng buổi sáng và đỡ khi vận động, hãy đến bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp. Song song với điều trị, hãy chủ động tập luyện, giữ tư thế tốt và bỏ thuốc lá.

Nếu cần tư vấn thiết bị vận động tại nhà, mời bạn ghé showroom Toshiko để trải nghiệm trực tiếp hoặc gọi hotline 0981.580.000.

Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.

Tài liệu tham khảo

  1. NHS – Ankylosing spondylitis (tổng quan)
  2. NHS – Ankylosing spondylitis: Symptoms – 2023
  3. NHS – Ankylosing spondylitis: Diagnosis
  4. NHS – Ankylosing spondylitis: Treatment
  5. NHS – Ankylosing spondylitis: Complications
  6. NICE – Spondyloarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG65)
  7. NIAMS (NIH) – Ankylosing Spondylitis
  8. Mayo Clinic – Ankylosing spondylitis: Symptoms and causes

Sản phẩm Toshiko liên quan

Xem tất cả máy chạy bộ Toshiko

I
innocomTác giả bài viết

Hỏi đáp

Bạn có câu hỏi? Chúng tôi sẽ trả lời lại trong 1h, các câu hỏi sau 22h – 8h sẽ được trả lời vào sáng hôm sau.

Có thể bạn quan tâm

Chat Zalo Chat Messenger

Tư vấn miễn phí

Để lại số điện thoại, Toshiko gọi lại ngay

Hoặc gọi trực tiếp 0981 580 000 (08:00 – 22:00).