Tê chân tay sau khi đứng hoặc ngồi quá lâu là hiện tượng khá thường gặp, có thể xảy ra ở bất kỳ ai. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể trị khỏi với chỉ một vài mẹo đơn giản. Tham khảo 10 mẹo chữa tê chân tay được Toshiko gợi ý dưới đây để có thể khắc phục nhanh nhất!
10 mẹo chữa tê chân tay siêu đơn giản tại nhà
Tình trạng tê bì chân tay có thể xảy ra do 2 nguyên nhân chính, bao gồm nguyên nhân sinh lý và bệnh lý. Đối với các nguyên nhân sinh lý, bạn có thể khắc phục nhanh bằng các cách trị tê chân tay tại nhà dưới đây:
Massage chân tay và vùng bị tê mỏi
Massage nhẹ nhàng là một trong những mẹo chữa tê bì chân tay tại nhà cho hiệu quả cao mà lại dễ áp dụng. Các động tác xoa bóp có thể giúp thư giãn cơ, kích thích tuần hoàn máu tại chỗ và giảm cảm giác khó chịu do ngồi hoặc đứng một chỗ quá lâu.
Để thực hiện, bạn có thể dùng lòng bàn tay xoa nhẹ vùng chân tay bị tê, kết hợp day nhẹ lòng bàn tay, lòng bàn chân và các khớp ngón tay, ngón chân. Riêng với đối với chân, bạn có thể bóp nhẹ từ cổ chân hướng lên phía đùi, sau đó xoay bàn chân chậm rãi theo hai chiều từ trái qua phải và phải qua trái. Trường hợp bị tê mỏi đầu gối, bạn có thể ngồi dưỡng thẳng hoặc co hai chân lại, đặt lòng bàn tay úp vào xương bánh chè và xoay mỗi bên khoảng 20 lần. Mỗi lần massage nên kéo dài khoảng 5 - 10 phút và điều chỉnh lực phù hợp tùy theo cảm giác của cơ thể để tránh gây khó chịu.
Cần lưu ý thêm, không nên xoa bóp mạnh tại vùng đang sưng đau hoặc đang bị chấn thương. Ngoài ra, nếu chân tay đang có vết thương ở, lở loét cũng cần lưu ý.
Đứng dậy vận động chân tay
Ngồi hoặc đứng lâu ở một tư thế có thể gây áp lực lên dây thần kinh và làm xuất hiện cảm giác tê bì ở tay chân. Khi đó, thay đổi tư thế và vận động nhẹ nhàng là cách trị tê tay bạn nên áp dụng ngay để xoa dịu đau mỏi. Trong đó:
- Nếu thường xuyên phải ngồi làm việc, bạn nên chủ động đứng dậy sau một khoảng thời gian, đi bộ nhẹ nhàng và vận động các khớp cổ tay, cổ chân.
- Khi đứng, hãy phân bổ trọng lượng cơ thể đều trên hai chân, tránh bắt chéo chân hoặc tỳ đè lâu lên khuỷu tay quá lâu. Những điều chỉnh này giúp hạn chế tình trạng tê bì, thúc đẩy lưu thông máu tốt hơn.
Chườm lạnh xoa dịu tê mỏi
Chườm lạnh thường được ứng dụng để hỗ trợ giảm sưng đau sau khi mắc một số chấn thương cấp tính, đồng thời xoa dịu nhanh chứng tê mỏi chân tay. Cụ thể, bạn có thể thực hiện theo các bước sau:
- Bọc túi đá bằng khăn sạch rồi chườm nhẹ lên vùng bị chấn thương, tê mỏi trong thời gian ngắn, thường khoảng 10 - 15 phút.
- Không đặt đá trực tiếp lên da và không chườm trên vùng bị mất hoặc giảm cảm giác rõ rệt, vì người bệnh có thể khó nhận biết tổn thương do lạnh từ đó làm tìnnh trạng chấn thương trở nên nặng hơn.
Dành thời gian nghỉ ngơi
Nghỉ ngơi hợp lý giúp cơ thể phục hồi sau khi vận động quá sức và hạn chế tình trạng cơ bắp gây tê mỏi.
Trong thời gian nghỉ, bạn nên tránh tiếp tục duy trì tư thế gây tê mỏi, chẳng hạn như ngồi bắt chéo chân, tì khuỷu tay lên mặt bàn hoặc nằm đè lên cánh tay. Sau khi cảm giác khó chịu giảm, bạn có thể trở lại hoạt động nhẹ nhàng nếu cơ thể đáp ứng tốt.
Co duỗi chân tay trong vài phút
Các động tác co duỗi nhẹ nhàng giúp duy trì độ linh hoạt của khớp, đồng. thời hạn chế tình trạng cơ bắp căng cứng và hỗ trợ giảm cảm giác khó chịu do ít vận động. Đây là biện pháp đơn giản mà bạn có thể thực hiện ngay tại chỗ, trong lúc làm việc hoặc trong những khoảng nghỉ ngắn.
- Với bàn tay, bạn có thể thực hiện mẹo chữa tê tay bằng cách từ từ nắm các ngón tay thành nắm đấm rồi mở rộng bàn tay. Lặp lại đi lặp lại vài lần sau mỗi hiệp nghỉ.
- Với cổ tay, hãy xoay nhẹ theo hai chiều từ trái qua phải và ngược lại.
- Đối với chân, bạn có thể duỗi gối, gập và duỗi cổ chân hoặc xoay bàn chân một cách chậm rãi.
Tập bài tập nâng cao chân
Nâng cao chân khi ngồi hoặc nằm có thể hỗ trợ giảm sưng mỏi ở chi dưới trong một số trường hợp nhất định, đặc biệt khi tình trạng sưng liên quan đến việc đứng hoặc ngồi lâu. Tuy nhiên, đây không phải là phương pháp điều trị chung cho mọi nguyên nhân gây tê chân.
Để thực hiện, bạn có thể nằm ngửa trên giường hoặc thực hiện ngay trên ghế dài. Tiếp đó, đặt một chiếc gối dưới cẳng chân sao cho chân được nâng đỡ thoải mái. Giữ nguyên tư thế trong vài phút để thúc đẩy lưu thông máu. Nếu chỉ ngồi làm việc, bạn cũng có thể thực hiện bài tập này bằng cách kê chân trên một bệ đỡ phù hợp (thường cao hơn một chút so với bề mặt ghế ngồi).
Đắp lá ngải cứu
Ngải cứu là loại cây thường được sử dụng trong các phương pháp chăm sóc sức khỏe, trị tê mỏi, sưng đau theo y học cổ truyền. Với trường hợp bị tê chân tay, bạn có thể áp dụng phương pháp đắp lá ngải cứu bằng cách:
- Rửa sạch lá ngải cứu sau đó đem giã nát.
- Trộn lá ngải đã giã với muối sau đó đắp lên vùng bị tê mỏi trong vòng 30 phút.
- Rửa sạch lại bằng nước ấm để loại bỏ phần lá ngải còn sót lại trên chân tay.
Ngâm chân tay với nước ấm
Ngâm tay hoặc chân trong nước ấm có thể giúp thư giãn cơ bắp, giảm cảm giác căng mỏi sau một ngày làm việc. Cách làm như sau:
- Chuẩn bị một chậu nước ấm với nhiệt độ vừa phải. Có thể thêm gừng hoặc muối để gia tăng hiệu quả.
- Ngâm tay hoặc chân trong chậu nước ấm khoảng 10 - 15 phút.
- Sau khi ngâm, hãy lau khô da, đặc biệt là các kẽ ngón chân. Tránh sử dụng nước quá nóng hoặc tự ý thêm các chất, tinh dầu có nguy cơ gây kích ứng da.
Bấm huyệt chữa tê tay chân
Bấm huyệt là cách chữa tê tay chân thường được sử dụng trong y học cổ truyền nhằm tác động lên một số vị trí trên cơ thể, thúc đẩy lưu thông máu và giảm nhanh tình trạng tê bì. Trong đó, người thực hiện sẽ dùng tay day nhấn các huyệt quan trọng như Hợp cốc, Dũng Tuyền và Thái Khê nhằm xoa dịu triệu chứng tê mỏi.
Tuy nhiên khi thực hiện cần lưu ý, tìm người có chuyên môn để được hướng dẫn cách xác định vị trí và lực tác động phù hợp. Không nên tự ấn mạnh hoặc day liên tục tại vùng đang đau, sưng, tổn thương vì có thể cơn tê mỏi trở nên nặng hơn.
Chọn trang phục thoải mái, phù hợp với cơ thể
Giày dép, quần áo quá chật hoặc có thiết kế không phù hợp có thể tạo áp lực lên chân, tay, bàn chân, ngón chân và các dây thần kinh tại khu vực này. Vì vậy, lựa chọn giày dép, quần áo vừa vặn là một cách giúp hạn chế những yếu tố cơ học có thể gây tê mỏi khi đi lại hoặc đứng lâu. Cụ thể:
- Khi chọn giày, bạn nên ưu tiên sản phẩm có phần mũi đủ rộng để các ngón chân cử động tự nhiên. Đế giày dép có độ ổn định phù hợp và chất liệu không gây cọ xát. Kích cỡ giày cần vừa với bàn chân khi đứng, không ép chặt các ngón.
- Quần áo nên chọn chất liệu vải thoáng mát, kiểu dáng không quá bó sát, độ rộng ở ngưỡng vừa phải.
Lưu ý: Các biện pháp trị tê mỏi chân tay trên đây chỉ nên áp dụng trong một số tình huống nhẹ, chẳng hạn như tê bì thoáng qua do tư thế hoặc căng mỏi. Tê chân tay cũng có thể liên quan đến bệnh lý thần kinh, đái tháo đường, thiếu hụt vitamin hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy, nếu cảm thấy những bất thường của cơ thể, cần thăm khám ngay để được hỗ trợ điều trị kịp thời.
Khi nào tê chân tay cần thăm khám điều trị?
Ngoài nguyên nhân sinh lý, tê bì chân tay có thể xuất phát từ các bệnh lý như đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, bệnh thần kinh ngoại biên, thiếu hụt vitamin nhóm B hoặc các vấn đề về cột sống,.... Vì vậy, người bệnh cần thăm khám để xác định rõ nguyên nhân nếu triệu chứng kéo dài, lặp đi lặp lại liên tục gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập. Cụ thể, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra nếu tê bì chân tay đi kèm với những biểu hiện bất thường sau:
- Tê bì kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên: Cảm giác tê không thuyên giảm ngay cả khi đã dành thời gian nghỉ ngơi, thay đổi tư thế hoặc áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà.
- Đau, yếu cơ hoặc giảm khả năng vận động: Tay chân xuất hiện cảm giác nóng rát, chuột rút, yếu cơ hoặc mất cảm giác. Người bệnh có thể gặp khó khăn khi cầm nắm đồ vật, đi lại, khó điều khiển các chi.
- Tê lan dọc theo tay hoặc chân: Cảm giác tê bắt đầu làn dần từ cổ, vai hoặc lưng rồi lan xuống tay; thậm chí đi sâu xuống thắt lưng và bàn chân, ngón chân. Đây có thể là dấu hiệu liên quan đến tình trạng chèn ép dây thần kinh hoặc bệnh lý cột sống.
- Thay đổi bất thường ở tay hoặc chân: Vùng chi bị tê có biểu hiện đổi màu, sưng tấy, nóng đỏ hoặc lạnh buốt bất thường. Những dấu hiệu này cần được đánh giá kỹ lưỡng để xác định liệu có liên quan đến các vấn đề như: rối loạn tuần hoàn, viêm hoặc tổn thương mô hay không.
- Tê bì sau chấn thương: Tình trạng tê xuất hiện sau khi gặp chấn thương ở đầu, cổ hoặc lưng, đặc biệt khi kèm đau hoặc yếu tay chân, cần được kiểm tra sớm để loại trừ tổn thương thần kinh và cột sống.
- Xuất hiện các triệu chứng thần kinh khác: Người bệnh thường xuyên chóng mặt, buồn nôn, hay quên, đau đầu bất thường,....
Lưu ý về các dấu hiệu cấp cứu: Nếu tê bì xuất hiện đột ngột, đặc biệt ở một bên cơ thể, đi kèm là các biểu hiện bất thường như yếu hoặc liệt tay chân, méo miệng, nói khó, lú lẫn hay mất ý thức, bạn cần gọi cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ hoặc một bệnh lý thần kinh cấp tính. Người bệnh cũng cần được cấp cứu ngay nếu mất khả năng kiểm soát bàng quang, hệ bài tiết, khó thở, co giật, đặc biệt nếu các triệu chứng tê mỏi xuất hiện sau khi gặp chấn thương.
Ngoài ra, với người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh mạch máu hoặc bệnh lý cột sống cần chủ động thăm khám nếu xuất hiện triệu chứng tê bì hoặc có xu hướng nặng lên. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng và tránh để tình trạng kéo dài gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Một số câu hỏi liên quan đến chứng tê chân tay
Dưới đây là một số giải đáp thắc mắc liên quan đến chứng tê chân tay bạn có thể tham khảo:
Tê chân tay là thiếu chất gì?
Bên cạnh các nguyên nhân sinh lý, tê chân tay cũng thể là “cảnh báo” cơ thể bạn đang thiếu hụt vitamin và khoáng chất:
- Vitamin nhóm B: Đặc biệt là B1, B6, B12. Trong đó, B12 có vai trò quan trọng đối với hệ thần kinh, thiếu hụt chất này sẽ làm tổn thương dây thần kinh, từ đó gây ra chứng tê bì, cảm giác tê mỏi như kiến bò. Trường hợp thiếu vitamin B1 và B16, bạn có thể bị ngứa ra, yếu cơ và đau rát.
- Canxi: Khoáng chất cần thiết cho dẫn truyền thần kinh, thiếu khoáng chất này dễ gây co cơ, chuột rút, tê đầu ngón tay chân,...
- Magie: Hỗ trợ kiểm soát hoạt động của hệ thần kinh ngoại biên, khi thiếu hụt sẽ dẫn đến xung thần kinh bất thường và gây tê buốt.
- Kali: Có vai trò cân bằng điện giải và tín hiệu thần kinh. Do vậy, thiếu kali sẽ dễ gây mỏi cơ và tê bì.
- Vitamin E: Đóng vai trò bảo vệ màng tế bào thần kinh, khi thiếu hụt vitamin E có thể gây tổn thương cơ và mất cảm giác ở chân tay.
- Axit folic: Thiếu axit folic kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thần kinh ngoại biên.
- Sắt: Thiếu sắt có thể gây ra hội chứng chân không yên, tạo cảm giác bồn chồn sâu trong bắp chân.
Ăn gì để hết tê chân tay?
Để cải thiện tình trạng bị tê chân tay do lưu thông máu kém, bạn nên bổ sung các nhóm thực phẩm như: yến mạch, sữa chua, trứng, các loại đậu, thịt gia súc, gia cầm, cá hồi, cá mòi, các loại rau xanh, chuối, khoai lang,... vốn rất giàu vitamin nhóm B, canxi, vitamin D, K, kali, magie,....
Ngoài ra, cần hạn chế các thực phẩm mặn nhiều muối, thực phẩm có tính axit cao, đồ ngọt, chất kích thích như rượu bia,....
Kết luận
Trên đây là những gợi ý mẹo chữa tê chân tay tại nhà bạn có thể tham khảo. Cần lưu ý, tê chân tay có thể xuất phát từ nguyên nhân sinh lý và bệnh lý. Trường hợp các triệu chứng bạn gặp phải phản ánh những bất thường của cơ thể, áp dụng nhiều cách mà vẫn không thuyên giảm cần thăm khám ngay. Đây có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý nguy hiểm như đau dây thần kinh tọa, thoát vị đĩa đệm hoặc biến chứng tiểu đường,....
Ngoài ra, bạn cũng có thể kết hợp sử dụng các loại máy massage như ghế massage toàn thân, máy massage chân hoặc đệm massage,.... để thúc đẩy lưu thông, xoa dịu tình trạng tê mỏi, khó chịu.
