Đau vai gáy bên trái thường xảy ra do các nguyên nhân như căng cơ, nằm ngủ sai tư thế hoặc nằm ngồi quá lâu trong một tư thế cố định.
Cùng với đau vai gáy cổ bên phải, đau vai gáy bên trái cũng là hiện tượng khá thường gặp, ảnh hưởng do các yếu tố như ngồi sai tư thế, căng cơ hoặc do chấn thương và bệnh lý. Về cơ bản, tình trạng đau nhức có thể chỉ kéo dài ít ngày rồi tự khởi, song trong một số trường hợp cơn đau có dấu hiệu diễn tiến nặng hơn và gây nguy hại đến sức khỏe. Trong bài viết dưới đây hãy cùng Toshiko đi tìm hiểu về nguyên nhân gây đau nhức vai gáy bên trái, dấu hiệu và cách chữa trị, từ đó có phương án phòng ngừa tốt nhất bệnh lý này.
Sơ bộ về chứng đau vai gáy bên trái
Đau vai gáy bên trái là hiện tượng khá thường gặp, với biểu hiện là cơn đau nhức, căng mỏi hoặc khó chịu ở vùng cổ, vai và gáy phía bên trái. Cơn đau có thể xảy ra đột ngột hoặc âm ỉ kéo dài, và lan rộng xuống bả vai, lưng trên, cánh tay hoặc thậm chí gây đau đầu trong một số trường hợp.
Đau cổ vai gáy bên trái có thể gặp ở nhiều đối tượng khác nhau nhưng phổ biến nhất ở nhóm nhân viên văn phòng, người thường xuyên sử dụng máy tính, người lao động nặng, tài xế đường dài và vận động viên thể thao,.... Ngoài ra, người trung niên và cao tuổi cũng có nguy cơ mắc khá cao, do ảnh hưởng từ quá trình thoái hóa tự nhiên của xương khớp.
Mặc dù không phải lúc nào đau vai gáy bên trái cũng nguy hiểm, nhưng tình trạng này có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động, hiệu suất làm việc và làm giảm chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.
Các triệu chứng cơ bản của chứng đau cổ vai gáy bên trái
Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương, triệu chứng đau cổ vai gáy bên trái có thể biểu hiện từ nhẹ đến nghiêm trọng. Do đó, khi nhận biết cơn đau, cần theo dõi sát sao mức độ để có thể i chủ động thăm khám và điều trị kịp thời.
- Đau nhức vùng cổ vai gáy bên trái (mức độ nhẹ): Cơn đau thường âm ỉ hoặc xuất hiện theo từng đợt tại vùng cổ, vai và gáy bên trái. Triệu chứng này có xu hướng tăng lên khi ngồi lâu, làm việc sai tư thế hoặc vận động cổ quá mức.
- Căng cứng cơ cổ, hạn chế vận động (mức độ nhẹ): Người bệnh cảm thấy cổ bị co cứng, khó xoay đầu hoặc cúi/ngửa cổ. Cơn đau cổ bên trái thường giảm dần khi nghỉ ngơi hoặc thực hiện các động tác thư giãn nhẹ nhàng.
- Đau lan xuống vai, bả vai và cánh tay trái (mức độ trung bình): Cơn đau không chỉ khu trú ở vùng cổ mà còn lan dọc theo đường đi của dây thần kinh xuống vai, cánh tay hoặc bàn tay bên trái, gây cảm giác tê mỏi, khó chịu kéo dài.
- Đau đầu, hoa mắt và chóng mặt (mức độ trung bình): Nhiều trường hợp xuất hiện các cơn đau đầu vùng chẩm hoặc đau gáy bên trái, đau nửa đầu bên trái kèm theo cảm giác choáng váng, mất tập trung và mệt mỏi.
- Tê bì hoặc ngứa ran cánh tay, bàn tay trái (mức độ nặng): Khi dây thần kinh vùng cổ bị chèn ép, người bệnh có thể cảm thấy tê mỏi, châm chích hoặc giảm cảm giác ở cánh tay và các ngón tay bên trái.
- Đau dữ dội ngay cả khi nghỉ ngơi (mức độ nặng): Cơn đau xuất hiện liên tục, đau nhói theo từng cơn hoặc đau sâu trong cơ, không cải thiện kể cả khi nghỉ ngơi.
- Rối loạn giấc ngủ, suy giảm thể trạng (mức độ nặng): Đau vai gáy cổ bên trái kéo dài khiến người bệnh khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu giấc, cơ thể mệt mỏi, giảm hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.
- Xuất hiện triệu chứng toàn thân (mức độ nặng): Một số trường hợp có thể kèm theo triệu chứng buồn nôn, đổ mồ hôi lạnh, sốt nhẹ, suy nhược cơ thể hoặc cảm giác khó chịu kéo dài, cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân chính xác.
Các nguyên nhân chính gây đau vai gáy bên trái
Đau vai gáy bên trái có thể xuất phát từ các yếu tố cơ học trong sinh hoạt hằng ngày hoặc liên quan đến những bệnh lý cơ xương khớp và thần kinh. Trong đó, phổ biến có một số nguyên nhân chính như sau:
Căng cơ vùng cổ vai gáy
Căng cơ là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau vai gáy bên trái và cả bên phải. Tình trạng này thường xảy ra khi vận động quá sức, tập luyện sai kỹ thuật hoặc duy trì một tư thế trong thời gian dài khiến các nhóm cơ vùng cổ và vai bị kéo căng quá mức, về lâu dài sẽ gây ra chứng đau nhức và co cứng.
Làm việc và nghỉ ngơi sai tư thế
Thói quen cúi đầu sử dụng điện thoại, ngồi trước máy tính nhiều giờ, ngủ gối quá cao hoặc nằm nghiêng một bên trong thời gian dài làm gia tăng áp lực lên vùng cổ vai gáy. Khi đó, cơ và dây chằng phải hoạt động liên tục để giữ thăng bằng, và hệ lụy là bạn sẽ bị đau nhức cổ bên trái.
Chấn thương vùng cổ và vai
Các tai nạn trong sinh hoạt hàng ngày như té ngã, va chạm mạnh hoặc chấn thương khi chơi thể thao có thể làm tổn thương cơ, gân và dây chằng quanh cổ vai gáy. Sau chấn thương, vùng tổn thương thường xuất hiện phản ứng viêm, gây đau nhức và hạn chế khả năng vận động của bạn.
Đông cứng khớp vai
Đông cứng khớp vai xảy ra khi bao khớp vai bị dày lên và mất đi độ đàn hồi vốn có, từ đó khiến khớp vai bị cứng và giảm biên độ vận động. Cơn đau thường xuất hiện ở vai trái rồi lan lên cổ và vùng gáy, đặc biệt xảy ra nhiều ở người trung niên và cao tuổi.
Viêm quanh khớp vai
Tình trạng viêm ở gân, bao khớp hoặc túi thanh dịch quanh khớp vai trái có thể gây đau kéo dài ở vùng vai và cổ bên trái. Người bệnh thường cảm thấy cơn đau tăng lên mạnh hơn khi nâng tay, xoay vai hoặc thực hiện các hoạt động đòi hỏi vận động khớp vai nhiều.
Rách gân chóp xoay vai
Nhóm gân chóp xoay có nhiệm vụ ổn định và hỗ trợ vận động khớp vai. Khi các gân này bị rách do chấn thương hoặc thoái hóa, người bệnh có thể xuất hiện cơn đau ở vai trái với biểu khá rõ ràng, lúc đầu cơn đau có thể nhẹ nhưng sẽ lan dần lên cổ, kèm theo yếu cơ và khó thực hiện các động tác đưa tay lên cao.
Thoái hóa cột sống cổ
Theo thời gian, các đĩa đệm và khớp cột sống cổ dần bị thoái hóa, làm giảm khả năng giảm chấn và tăng nguy cơ chèn ép dây thần kinh. Điều này cũng được cho là nguyên nhân chính gây ra các cơn đau cổ vai gáy bên trái, cứng cổ và đôi khi lan xuống cả cánh tay.
Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ
Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi nhân nhầy bên trong đĩa đệm thoát ra ngoài và chèn ép các rễ thần kinh vùng cổ. Người bệnh thường cảm thấy đau từ cổ lan sang vai trái/phải, làn dần xuống cánh tay, bàn tay, kèm theo tê bì.
Phình đĩa đệm đốt sống cổ
Khi đĩa đệm bị phình ra bất thường, các cấu trúc thần kinh xung quanh sẽ rơi vào trạng thái bị chèn ép. Tình trạng này gây đau âm ỉ hoặc đau dữ dội ở cổ vai gáy bên trái/phải, đồng thời làm xuất hiện cảm giác tê, ngứa râm ran hoặc yếu cơ ở tay.
Hẹp ống sống cổ
Hẹp ống sống cổ là tình trạng không gian trong ống sống bị thu hẹp, và làm tăng áp lực lên tủy sống cùng các rễ thần kinh. Hậu quả là người bệnh xuất hiện đau cổ vai gáy, tê bì cánh tay và giảm khả năng vận động.
Chèn ép dây thần kinh cổ
Các bệnh lý như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm hoặc gai xương có thể gây chèn ép dây thần kinh cổ. Khi dây thần kinh bị ảnh hưởng, cơn đau không chỉ đơn giản xuất hiện ở cổ vai gáy mà còn lan xuống vai, cánh tay và sâu hơn là các ngón tay.
Hội chứng lối thoát ngực
Hội chứng lối thoát ngực xảy ra khi các dây thần kinh hoặc mạch máu nằm giữa xương quai xanh và xương sườn đầu tiên bị chèn ép. Tình trạng này gây đau ở cổ, vai và cánh tay, đi kèm có thể là các triệu chứng khác như tê bì hoặc yếu cơ.
Viêm gân và viêm bao hoạt dịch khớp vai
Viêm gân hoặc viêm bao hoạt dịch quanh khớp vai là nguyên nhân thường gặp của chứng đau vai gáy bên trái. Bệnh lý này làm giảm khả năng vận động và gây đau vùng cổ vai gáy, đồng thời khiến cho các vận động thường ngày trở nên khó khăn hơn. Bạn có thể nhận diện cơn đau của bệnh lý này thông qua các biểu hiện như đau âm ỉ, có thể nhói lên khi nhấc tay lên cao, đưa tay ra sau hoặc khi xoay khớp vai. Cơn đau thường diễn tiến nặng hơn vào ban đêm do áp lực tăng lên nhưng có thể suy giảm hoàn toàn tự nhiên.
Viêm khớp dạng thấp
Đây là bệnh lý tự miễn mạn tính, gây tổn thương các khớp và mô liên kết trong cơ thể. Khi ảnh hưởng đến vùng cổ vai gáy, bệnh có thể gây đau, cứng khớp kéo dài và làm giảm khả năng vận động, đặc biệt vào buổi sáng.
Gãy xương đòn hoặc xương bả vai
Những chấn thương mạnh do tai nạn hoặc té ngã có thể gây gãy xương đòn hoặc xương bả vai. Người bệnh thường cảm thấy đau dữ dội ở vùng vai gáy bên trái, kèm theo sưng nề, bầm tím và khó cử động cánh tay.
Viêm dây thần kinh cánh tay
Tổn thương đám rối thần kinh cánh tay có thể gây ra những cơn đau đột ngột như điện giật ở vai hoặc cánh tay trái, sau đó lan lên vùng cổ, đi kèm là cảm giác tê bì, yếu tố. Để xác định chính xác, bạn cần thăm khám chuyên khoa, thực hiện các bước chụp chiếu để được bác sĩ tư vấn chi tiết hơn về cách điều trị.
Một số bệnh lý toàn thân khác
Trong một số trường hợp hiếm gặp, đau vai gáy bên trái có thể liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, thiếu máu cơ tim, bệnh lý về phổi, bệnh túi mật hoặc các rối loạn thần kinh. Nếu cơn đau xuất hiện đột ngột, kéo dài hoặc đi kèm khó thở, đau ngực, người bệnh cần được thăm khám y tế ngay lập tức để được điều trị kịp thời.
Bị đau cổ bên trái khi nào nên khám bác sĩ?
Người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa thăm khám khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Cơn đau cổ vai gáy bên trái kéo dài trên 1 tuần nhưng không có dấu hiệu cải thiện dù đã áp dụng các chế độ nghỉ ngơi khoa học.
- Mức độ đau ngày càng tăng, ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt hằng ngày.
- Đau lan rộng xuống vai, cánh tay, bàn tay hoặc thậm chí xuống chân.
- Xuất hiện tình trạng tê bì, yếu cơ hoặc giảm khả năng vận động ở cả tay và chân.
- Cổ bị cứng nghiêm trọng, khó xoay đầu hoặc thực hiện các động tác cúi, gập thông thường.
- Đau vai gáy kèm theo chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn hoặc mất thăng bằng khi đi đứng.
- Có dấu hiệu sốt, mệt mỏi kéo dài hoặc suy giảm sức khỏe toàn thân.
- Cơn đau tái phát nhiều lần hoặc trở nên nghiêm trọng hơn mỗi khi thời tiết thay đổi.
- Cơn đau xuất hiện sau chấn thương vùng cổ, vai hoặc cột sống cổ.
- Áp dụng các biện pháp nghỉ ngơi, chườm nóng hoặc giảm đau tại nhà nhưng không mang lại hiệu quả.
Các biện pháp trị liệu nhanh xử lý cơn đau vai gáy bên trái
Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ đau, việc điều trị đau vai gáy bên trái có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà hoặc can thiệp y tế chuyên sâu. Cụ thể:
Phương pháp giảm đau tại nhà
Nghỉ ngơi hợp lý và hạn chế vận động quá mức
Khi xuất hiện cơn đau do ảnh hưởng từ vận động mạnh, ngồi/ngủ sai tư thế, người bệnh nên giảm các hoạt động gây áp lực lên vùng cổ, vai và gáy để tạo điều kiện cho cơ, gân và dây chằng phục hồi. Đồng thời, cần duy trì tư thế ngủ phù hợp, ưu tiên nằm ngửa hoặc nằm nghiêng nhằm hạn chế căng thẳng lên vùng cột sống cổ. Đồng thời cần tránh vận động mạnh, mang vác nặng hoặc tập luyện quá sức.
Chườm nóng hoặc chườm lạnh
Chườm lạnh thường được áp dụng trong giai đoạn đau cấp tính hoặc ngay sau chấn thương nhằm giảm sưng viêm và phù nề. Trong khi đó, chườm nóng giúp thư giãn cơ, tăng tuần hoàn máu và giảm cảm giác căng cứng vùng cổ vai gáy tạm thời. Về tần suất, cần lưu ý chườm liên tiếp 3 - 4 ngày sau chấn thương, mỗi lần chườm nên kéo dài khoảng 15 - 20 phút để đạt hiệu quả tối ưu.
Xoa bóp và massage vùng cổ vai gáy
Massage nhẹ nhàng giúp kích thích lưu thông máu, giảm co cứng cơ và cải thiện cảm giác đau nhức ở vùng cổ vai gáy. Bên cạnh đó, phương pháp này còn hỗ trợ thư giãn tinh thần, giảm áp lực lên các nhóm cơ đang bị căng kéo quá mức. Ngoài xoa bóp bằng tay, bạn có thể sử dụng các loại máy chuyên dụng như ghế mát xa toàn thân, máy massage cổ vai gáy,....
Thực hiện các bài tập giãn cơ nhẹ nhàng
Những động tác kéo giãn vùng cổ và vai giúp tăng độ linh hoạt của cơ khớp, đồng thời giảm áp lực lên các dây thần kinh bị chèn ép. Người bệnh nên lưu ý thực hiện chậm rãi, đúng kỹ thuật và tránh các động tác xoay vặn quá mạnh vì có thể khiến cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn.
Điều chỉnh tư thế sinh hoạt và làm việc
Duy trì tư thế đúng khi ngồi làm việc, sử dụng điện thoại và cả khi ngủ là yếu tố quan trọng giúp giảm áp lực lên vùng cổ vai gáy. Bạn nên hạn chế việc cúi quá sâu, điều chỉnh lại chiều cao bàn làm việc/bàn học đảm bảo phù hợp với cơ thể để tránh gây mỏi, đau nhức.
Bấm huyệt hỗ trợ giảm đau
Bấm huyệt là phương pháp trị liệu cổ truyền, tác động lên các huyệt đạo nhằm kích thích tuần hoàn máu và thư giãn cơ. Khi được thực hiện đúng kỹ thuật, phương pháp này có thể hỗ trợ giảm đau và cải thiện cảm giác căng cứng vùng cổ vai gáy.
Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học
Bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D, vitamin nhóm B, omega-3 và các dưỡng chất cần thiết sẽ giúp tăng cường sức khỏe cơ xương khớp, hạn chế các cơn đau mỏi. Đồng thời, trong quá trình điều trị, người bệnh nên hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích để phục hồi hiệu quả hơn.
Các liệu pháp y tế
Sử dụng thuốc giảm đau và chống viêm
Trong trường hợp cơn đau ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAIDs) hoặc thuốc giãn cơ. Người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị và không tự ý sử dụng thuốc để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.
Vật lý trị liệu phục hồi chức năng
Vật lý trị liệu là một trong những phương pháp phổ biến giúp cải thiện khả năng vận động và giảm đau cổ vai gáy mà không lo tác dụng phụ. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp các bài tập phục hồi chức năng cùng các kỹ thuật hỗ trợ khác nhau như điện xung, sóng ngắn hoặc chiếu hồng ngoại. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ chỉ định thêm các bài tập vận động phục hồi chức năng như kéo giãn, chỉnh sửa tư thế sai lệch trong hoạt,.... để gia tăng hiệu quả điều trị.
Châm cứu hỗ trợ kiểm soát triệu chứng
Châm cứu được áp dụng nhằm kích thích các huyệt đạo và hỗ trợ giảm đau cổ vai gáy theo cơ chế thần kinh - cơ. Phương pháp này thường được sử dụng kết hợp với các biện pháp điều trị khác để nâng cao hiệu quả phục hồi.
Tiêm corticosteroid
Đối với các trường hợp viêm đau cổ vai gáy kéo dài hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm corticosteroid tại vị trí tổn thương. Phương pháp này giúp giảm viêm nhanh nhưng cần được thực hiện đúng theo chỉ định để hạn chế tác dụng phụ.
Trị liệu thần kinh cột sống
Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractic) tập trung vào việc điều chỉnh các sai lệch cấu trúc tại cột sống cổ nhằm giải phóng dây thần kinh bị chèn ép. Nhờ đó, phương pháp này có thể hỗ trợ giảm đau, phục hồi chức năng vận động và hạn chế tái phát trong nhiều trường hợp.
Điều trị nguyên nhân nền
Nếu đau vai gáy bên trái xuất phát từ các bệnh lý như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống cổ, viêm khớp hoặc chèn ép thần kinh,... bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với nguyên nhân cụ thể. Đây là giải pháp quan trọng và tất yếu giúp kiểm soát triệu chứng lâu dài và ngăn ngừa biến chứng.
Phẫu thuật khi cần thiết
Phẫu thuật thường chỉ được chỉ định khi các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả như mong đợi, hoặc khi người bệnh gặp các tổn thương nghiêm trọng như thoát vị đĩa đệm nặng, hẹp ống sống hoặc rách gân chóp xoay. Tất nhiên, trước khi thực hiện can thiệp ngoại khoa, người bệnh cần được đánh giá kỹ lưỡng nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.
Các biện pháp phòng ngừa đau vai gáy bên trái hiệu quả nhất
Đau vai gáy bên trái hoàn toàn có thể được phòng ngừa nếu mỗi người duy trì lối sống khoa học, tư thế sinh hoạt đúng và chủ động chăm sóc sức khỏe cơ xương khớp. Dưới đây là những biện pháp tiêu biểu bạn có thể tham khảo:
- Duy trì tư thế đúng khi ngồi làm việc, học tập, tránh cúi đầu hoặc khom lưng quá lâu.
- Hạn chế ngồi hoặc đứng cố định trong thời gian dài, thay vào đó nên vận động nhẹ sau mỗi 30 - 60 phút.
- Thường xuyên tập các bài tập kéo giãn cổ vai gáy, bài tập thể dục chữa đau vai gáy,.... để tăng độ linh hoạt và giảm căng cơ.
- Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn như đi bộ, yoga, bơi lội hoặc đạp xe đạp,... để tăng sự dẻo dai cho xương khớp.
- Sử dụng gối ngủ có độ êm vừa phải, đồng thời phải có độ cao phù hợp. Về tư thế ngủ, nên ưu tiên tư thế nằm ngửa hoặc nằm nghiêng.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối, bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D, omega-3, magie và vitamin nhóm B,... để nâng cao sức khỏe xương khớp.
- Hạn chế rượu bia, thuốc lá, thực phẩm nhiều dầu mỡ và đồ ăn chế biến sẵn.
- Kiểm soát căng thẳng, ngủ đủ giấc và duy trì tinh thần thoải mái để hạn chế co cứng cơ vùng cổ vai gáy.
- Tránh mang vác vật nặng hoặc thực hiện các động tác sai tư thế, tập luyện sai kỹ thuật vì có thể gây áp lực lên cột sống cổ.
- Chủ động điều trị và kiểm soát tình hình các bệnh lý xương khớp như thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm, viêm khớp.
- Thăm khám sức khỏe và kiểm tra cơ xương khớp định kỳ để phát hiện sớm các bất thường và có hướng xử lý kịp thời.
Kết luận
Đau vai gáy bên trái không hề đơn giản nếu nó xuất phát từ các nguyên nhân bệnh lý, hoặc do ảnh hưởng từ các chấn thương nghiêm trọng. Do vậy, nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường vùng vai gáy, bạn cần nghỉ ngơi theo dõi và thăm khám ngay để được chăm sóc và điều trị kịp thời.
