Trả trước chỉ từ 3.000.000đ, nhận ghế massage về nhà. Góp 0% lãi suất. Xem ưu đãi

Góc sức khỏe

Huyết áp tăng khi trời lạnh: nguyên nhân, cách đo và dấu hiệu cần cấp cứu

Vì sao huyết áp tăng khi trời lạnh, ai cần chú ý, cách đo huyết áp tại nhà mùa đông, giữ ấm, ăn ít muối và dấu hiệu cần gọi cấp cứu 115.

Hiện tượng huyết áp tăng khi trời lạnh không hiếm gặp: nhiều người đo thấy chỉ số buổi sáng mùa đông cao hơn hẳn so với mùa hè, dù vẫn ăn uống và dùng thuốc như cũ. Bài viết giải thích cơ chế, những ai cần để ý, cách đo huyết áp tại nhà khi trời rét và các dấu hiệu cần gọi cấp cứu 115.

Cập nhật lần cuối: 22/11/2026. Thông tin sức khỏe trong bài được tổng hợp từ các nguồn y khoa uy tín liệt kê ở cuối bài.

Người đàn ông lớn tuổi mặc áo len tự đo huyết áp bắp tay buổi sáng khi trời lạnh
Ảnh minh hoạ: người đàn ông khoảng 65 tuổi mặc áo len, tự đo huyết áp bắp tay tại bàn trong phòng ấm buổi sáng.

Vì sao trời lạnh huyết áp lại tăng?

Khi nhiệt độ không khí giảm, mạch máu co lại để hạn chế mất nhiệt và giữ máu ở vùng trung tâm cơ thể. Hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) cho biết điều này làm huyết áp tăng, và huyết áp cao có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ; lạnh khắc nghiệt còn có thể khiến máu đặc hơn, dễ đông hơn (AHA, 2025).

Harvard Health giải thích thêm: khi mạch máu co, tim phải làm việc vất vả hơn để bơm máu đi khắp cơ thể, và gánh nặng này đáng lo nhất với người có động mạch đã bị hẹp do mảng xơ vữa; co mạch do lạnh có thể khiến họ dễ bị đau thắt ngực hoặc nhồi máu cơ tim, nhất là khi gắng sức (Harvard Health – Cold-weather cautions).

Không chỉ nhiệt độ. Một bài khác của Harvard Health lưu ý mùa đông còn đi kèm tăng cân dịp lễ, ít vận động và ăn mặn hơn, những yếu tố có thể góp phần đẩy huyết áp lên. Người có huyết áp ở ngưỡng "giáp ranh" có thể đo được chỉ số cao hơn vào mùa đông (Harvard Health – Can weather affect blood pressure?).

Ai cần đặc biệt chú ý khi trời lạnh?

  • Người cao tuổi: AHA khuyên người lớn tuổi thận trọng hơn với cái lạnh; nhiều người còn có bệnh mạn tính như đái tháo đường làm ảnh hưởng tuần hoàn.
  • Người có bệnh tim mạch hoặc nguy cơ tim mạch, đặc biệt người đã có hẹp động mạch vành.
  • Người cao huyết áp mùa đông đang dùng thuốc, hoặc người có chỉ số ở ngưỡng giáp ranh.

Đo huyết áp mùa lạnh: làm sao để con số đáng tin?

AHA hướng dẫn đo huyết áp tại nhà như sau (AHA – Monitoring Your Blood Pressure at Home):

  1. Ngồi yên tĩnh ít nhất 5 phút trước khi đo, không nói chuyện, không dùng điện thoại.
  2. Không hút thuốc, uống cà phê hay tập thể dục trong 30 phút trước khi đo; đi vệ sinh trước.
  3. Đặt tay lên mặt phẳng ngang tim, có thể kê gối.
  4. Quấn vòng bít trực tiếp lên da, không quấn qua áo; mép dưới vòng bít ngay trên nếp khuỷu tay.
  5. Đo hai lần, cách nhau một phút.
  6. Đo vào cùng một thời điểm mỗi ngày và ghi lại tất cả kết quả để mang theo khi đi khám.

AHA khuyến nghị dùng máy đo tự động có vòng bít quấn bắp tay; máy đo cổ tay và ngón tay kém tin cậy hơn. Bạn có thể đọc thêm hướng dẫn chi tiết trong bài cách đo huyết áp tại nhà.

Thói quen dễ gặp mùa đôngNên làm thay thế
Đo ngay khi vừa từ ngoài trời lạnh vàoVào phòng ấm, ngồi nghỉ ít nhất 5 phút rồi mới đo
Quấn vòng bít bên ngoài áo len dàyXắn tay áo hoặc cởi bớt lớp áo, quấn vòng bít trên da trần
Đo một lần rồi ghi kết quảĐo hai lần cách nhau một phút, ghi cả hai
Uống trà, cà phê nóng rồi đo ngayĐợi 30 phút sau khi dùng đồ uống có caffeine
Mỗi ngày đo một giờ khác nhauĐo cùng thời điểm mỗi ngày để dễ so sánh

Một lưu ý nhỏ về thiết bị: mỗi máy đo điện tử có dải nhiệt độ hoạt động do nhà sản xuất công bố. Hãy đọc sách hướng dẫn, và đo ở phòng ấm, kín gió thay vì ngoài hiên lạnh. Nếu đang tìm hiểu, bạn có thể xem các thiết bị hỗ trợ theo dõi sức khoẻ tại nhà.

Mặc ấm đúng cách khi ra ngoài

AHA khuyên mặc nhiều lớp, che kín da, dùng thêm khăn quàng cổ, mũ và găng tay chứ không chỉ một chiếc áo khoác; đồng thời tránh rượu bia vì rượu tạo cảm giác ấm nhưng làm giãn mạch, gây mất nước và giảm khả năng phán đoán.

Cặp vợ chồng lớn tuổi quàng khăn, đội mũ giữ ấm trước khi ra ngoài buổi sáng trời lạnh
Ảnh minh hoạ: cặp vợ chồng khoảng 60 tuổi quàng khăn, đội mũ chuẩn bị ra ngoài vào buổi sáng sương lạnh.

Mẹo nhỏ: để sẵn áo khoác, khăn, mũ cạnh cửa, tránh đi thẳng từ phòng ấm ra ngoài trời lạnh vào sáng sớm.

Vận động trong nhà thay vì gắng sức ngoài trời

Harvard Health cảnh báo hoạt động gắng sức trong thời tiết lạnh làm tăng gánh nặng cho tim. AHA cũng khuyên tránh vận động quá sức ngoài trời lạnh vì cơ thể ra mồ hôi và mất nhiệt. Vì vậy, vào những ngày rét đậm, nhiều người chọn chuyển sang vận động nhẹ trong nhà như đi bộ quanh nhà, tập giãn cơ hoặc đạp xe tập ở cường độ vừa sức.

Người phụ nữ lớn tuổi đạp xe tập nhẹ nhàng trong nhà vào mùa lạnh
Ảnh minh hoạ: người phụ nữ khoảng 60 tuổi đạp xe tập nhẹ nhàng trong phòng khách.

Người có bệnh tim mạch hoặc cao huyết áp nên hỏi bác sĩ về mức vận động phù hợp trước khi bắt đầu chương trình tập mới. Một số gợi ý giữ thói quen tập khi trời rét có trong bài tập thể dục mùa lạnh.

Bữa ăn mùa đông: bớt mặn để bớt áp lực

Mùa lạnh, các món kho, nước chấm đậm vị, đồ muối chua thường xuất hiện nhiều hơn. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết tác động sức khoẻ chính của chế độ ăn nhiều natri là làm tăng huyết áp, và khuyến nghị người trưởng thành ăn dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối. Năm 2021, mức trung bình của người trưởng thành trên thế giới là khoảng 11 g muối mỗi ngày, hơn gấp đôi khuyến nghị (WHO – Salt reduction).

Bữa cơm gia đình Việt ít muối với rau luộc, canh và cá cho người huyết áp cao mùa đông
Ảnh minh hoạ: bữa cơm gia đình Việt với rau luộc, bát canh và đĩa cá.

Vài cách giảm muối dễ áp dụng: chấm nhẹ thay vì rưới nước mắm lên cơm, nêm nhạt rồi điều chỉnh tại bàn, hạn chế dưa cà muối, mì gói và đồ chế biến sẵn, tận dụng gừng, tỏi, hành, chanh để tạo vị.

Không tự ý tăng, giảm hay ngừng thuốc

Harvard Health cho biết việc điều chỉnh liều theo mùa, nếu có, cần được quyết định cùng bác sĩ. Cách an toàn là ghi chép kết quả đo đều đặn và mang sổ đến buổi tái khám để bác sĩ đánh giá. Nếu chỉ số ở phòng khám và ở nhà chênh nhau nhiều, bài tăng huyết áp áo choàng trắng có thể giúp bạn hiểu thêm.

Dấu hiệu nguy hiểm: khi nào gọi cấp cứu 115?

Huyết áp rất cao. Theo AHA, chỉ số trên 180/120 mmHg (ở người không mang thai) có thể là cơn tăng huyết áp. Hãy chờ ít nhất một phút rồi đo lại. Nếu vẫn cao và kèm bất kỳ triệu chứng nào như đau ngực, khó thở, đau lưng, tê hoặc yếu, thay đổi thị lực, khó nói, đó là tình trạng cấp cứu, cần gọi ngay, không chờ huyết áp tự hạ. Nếu không có triệu chứng, hãy liên hệ bác sĩ càng sớm càng tốt (AHA – Hypertensive Crisis).

Dấu hiệu đột quỵ B.E. F.A.S.T. (American Stroke Association):

  • B – Balance: mất thăng bằng.
  • E – Eyes: thay đổi thị lực.
  • F – Face: méo mặt, một bên mặt xệ hoặc tê.
  • A – Arm: một bên tay yếu hoặc tê.
  • S – Speech: nói khó, nói ngọng.
  • T – Time: gọi cấp cứu ngay, ghi lại thời điểm triệu chứng bắt đầu, kể cả khi triệu chứng đã thoáng qua.

Ở Việt Nam, số cấp cứu là 115.

Gợi ý thiết bị theo dõi và vận động tại nhà

Phần này giới thiệu sản phẩm, tách biệt với nội dung y khoa ở trên.

Máy đo huyết áp điện tử bắp tay Toshiko BPM-01 là máy đo bắp tay dùng phương pháp dao động ký, hỗ trợ bạn theo dõi chỉ số tại nhà để ghi chép và trao đổi với bác sĩ; máy không thay thế chẩn đoán y khoa.

Thông số BPM-01Giá trị công bố
Phạm vi đoHuyết áp 0–299 mmHg; nhịp tim 40–180 nhịp/phút
Độ chính xácÁp suất ±3 mmHg; nhịp tim ±5%
Điều kiện hoạt động10–40°C, độ ẩm 15–85% RH
Nguồn điệnDC 6V / USB Type-C 5V-1A
Khối lượng, kích thước252 g; 129 × 96 × 53 mm
Giá1.190.000đ (niêm yết 1.590.000đ) – giá đang hiển thị trên toshiko.vn ngày 22/11/2026, có thể thay đổi

Lưu ý dải nhiệt 10–40°C: vào những sáng rét đậm, hãy đo trong phòng ấm. Để duy trì vận động khi trời lạnh, bạn có thể tham khảo xe đạp tập tại nhà; xe đạp tập chỉ hỗ trợ vận động, người có bệnh tim mạch nên hỏi bác sĩ về cường độ phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao trời lạnh huyết áp cao hơn?

Lạnh làm mạch máu co lại, tim phải bơm vất vả hơn nên huyết áp tăng; ít vận động, ăn mặn hơn cũng góp phần.

Người cao huyết áp mùa đông có nên tự tăng liều thuốc?

Không. Hãy ghi lại kết quả đo và trao đổi với bác sĩ; mọi điều chỉnh liều cần do bác sĩ quyết định.

Đo huyết áp mùa lạnh nên đo lúc nào?

Chọn một thời điểm cố định mỗi ngày, đo trong phòng ấm sau khi ngồi nghỉ ít nhất 5 phút, đo hai lần cách nhau một phút.

Có nên tập thể dục ngoài trời khi rét đậm?

Nên tránh gắng sức ngoài trời lạnh; có thể chuyển sang vận động nhẹ trong nhà.

Huyết áp bao nhiêu thì phải đi cấp cứu?

Theo AHA, trên 180/120 mmHg sau khi đo lại mà kèm đau ngực, khó thở, tê yếu, thay đổi thị lực hoặc khó nói thì cần gọi 115 ngay.

Kết luận

Huyết áp tăng khi trời lạnh có cơ chế rõ ràng: co mạch, tim làm việc nhiều hơn, cộng thêm thói quen ăn mặn, ít vận động. Giữ ấm, đo đúng cách, ăn nhạt, vận động vừa sức trong nhà và tái khám đều đặn là những việc bạn chủ động được. Nếu muốn xem và thử máy đo huyết áp bắp tay, mời bạn ghé showroom Toshiko hoặc gọi hotline 0981.580.000 để được hướng dẫn.

Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.

Tài liệu tham khảo

  1. American Heart Association – What cold weather does to the body and how to protect yourself this winter – 2025
  2. Harvard Health Publishing – Cold-weather cautions
  3. Harvard Health Publishing – Can weather affect blood pressure?
  4. American Heart Association – Monitoring Your Blood Pressure at Home
  5. World Health Organization – Salt reduction (fact sheet)
  6. American Heart Association – Hypertensive Crisis: When You Should Call 911 for High Blood Pressure
  7. American Stroke Association – Stroke Symptoms

Sản phẩm Toshiko liên quan

Xem tất cả thiết bị hỗ trợ Toshiko

I
innocomTác giả bài viết

Hỏi đáp

Bạn có câu hỏi? Chúng tôi sẽ trả lời lại trong 1h, các câu hỏi sau 22h – 8h sẽ được trả lời vào sáng hôm sau.

Có thể bạn quan tâm

Chat Zalo Chat Messenger

Tư vấn miễn phí

Để lại số điện thoại, Toshiko gọi lại ngay

Hoặc gọi trực tiếp 0981 580 000 (08:00 – 22:00).