Đau vai gáy cổ bên phải: Nguyên nhân do đâu? Cách khắc phục

Tình trạng đau vai gáy cổ bên phải tưởng chỉ là những bất thường của vùng cổ vai gáy, gây ra do mang vác nặng, vận động quá sức,... nhưng thực tế lại là dấu hiệu cảnh báo của nhiều bệnh lý nguy hiểm. Để xác định chính xác vấn đề sức khỏe của mình liên quan đến hiện tượng này, bạn cần theo dõi chi tiết các triệu chứng, tìm hiểu rõ nguyên nhân từ đó mới có thể đưa ra hướng khắc phục hợp lý.

Sơ bộ về chứng đau vai gáy cổ bên phải

Đau vai gáy cổ bên phải là tình trạng đau nhức, co cứng cơ và khó chịu tại vùng cổ, vai và gáy phía bên phải. Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột ngay sau khi ngủ dậy hoặc sau thời gian dài duy trì một tư thế cố định. Tình trạng này kéo dài sẽ gây khó khăn cho người bệnh khi thực hiện các động tác quay đầu, xoay cổ…..

Đau vai gáy cổ bên phải có thể gặp ở mọi lứa tuổi và không phân biệt giới tính. Tuy nhiên, người trung niên và người cao tuổi là nhóm đối tượng được cho là có nguy cơ cao hơn do quá trình lão hóa hệ cơ xương khớp. Theo nhiều khảo sát, hơn 60% trường hợp đau vai gáy bên phải xảy ra ở 2 nhóm tuổi này. Bên cạnh đó, tỷ lệ mắc bệnh ở người trẻ cũng đang có dấu hiệu gia tăng do thói quen ngồi làm việc lâu, ít vận động, sử dụng điện thoại và máy tính thường xuyên.

Các triệu chứng cơ bản của chứng đau cổ vai gáy phải

Đau cổ vai gáy bên phải chủ yếu khởi phát từ các vấn đề liên quan đến cơ, dây chằng, đốt sống cổ hoặc do chèn ép dây thần kinh. Tùy theo nguyên nhân và mức độ tổn thương, người bệnh có thể gặp một hoặc kết hợp cùng lúc các triệu chứng dưới đây:

• Đau nhức vùng cổ, vai và gáy bên phải, cơn đau có thể xuất hiện đột ngột hoặc âm ỉ kéo dài, đặc biệt rõ hơn sau khi thức dậy hoặc khi bạn duy trì một tư thế quá lâu.
• Cứng cổ và hạn chế vận động, người bệnh gặp khó khăn khi thực hiện các động tác quay đầu, cúi xuống hoặc nghiêng cổ sang hai bên do các cơ vùng cổ vai gáy bị co cứng.
• Cơn đau lan dần xuống vai, cánh tay và bàn tay phải, nhất là khi dây thần kinh vùng cổ bị chèn ép, gây khó chịu trong sinh hoạt.
• Tê bì hoặc ngứa râm ran ran ở cánh tay, cẳng tay và các ngón tay bên phải, từ đó làm giảm độ linh hoạt của cánh tay, ngón tay cũng như khả năng cầm nắm đồ vật.
• Đau đầu hoặc đau nửa đầu bên phải, thường xuất hiện vào buổi sáng hoặc sau khi thay đổi tư thế đột ngột từ nằm sang ngồi hoặc đứng.
• Chóng mặt, hoa mắt và mất thăng bằng nhẹ, lý do là vì lưu thông máu lên não bị ảnh hưởng bởi tình trạng căng cứng cơ vùng cổ.
• Giảm sức mạnh cánh tay phải, người bệnh có thể cảm thấy tay yếu hơn bình thường, khó nâng vác vật nặng.
• Xuất hiện tiếng lạo xạo hoặc lục cục khi vận động cổ, đặc biệt trong các trường hợp liên quan đến thoái hóa cột sống cổ hoặc rối loạn khớp cổ.
• Mệt mỏi, khó ngủ và giảm khả năng tập trung do các cơn đau kéo dài làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ cũng như trạng thái tinh thần.
• Cơn đau tăng khi vận động mạnh hoặc do thay đổi thời tiết, đặc biệt khi ngồi làm việc lâu, lái xe đường dài hoặc thực hiện các hoạt động thể chất đòi hỏi cổ và vai phải chịu áp lực liên tục.

Nguyên nhân chính gây đau vai gáy cổ bên phải

Đau cổ vai gáy bên phải có thể phát xuất từ nhiều nguyên do khác nhau, bao gồm cả lý do khách quan và chủ quan:

Thoái hóa đốt sống cổ

Thoái hóa đốt sống cổ là nguyên nhân phổ biến gây đau cổ vai gáy ở người trung niên và cao tuổi. Khi các đốt sống và đĩa đệm vùng cổ bị thoái hóa theo thời gian, khả năng nâng đỡ và vận động của cột sống cũng bị suy giảm, từ đó gây đau nhức vùng cổ, vai và gáy bên phải, kèm theo hiện tượng cứng cổ và tê bì cánh tay.

Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ

Tình trạng nhân nhầy đĩa đệm thoát ra ngoài có thể chèn ép lên các rễ thần kinh vùng cổ hoặc tủy sống. Từ đó, gây ra các cơn đau cổ vai gáy bên phải, đồng thời đau lan xuống vai, cánh tay hoặc bàn tay, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động.

Viêm khớp cột sống cổ

Viêm khớp cột sống cổ làm tổn thương sụn khớp và các mô xung quanh đốt sống cổ. Các dấu hiệu thường thấy là cổ bị đau mỏi âm ỉ, cứng khớp và khó xoay chuyển đầu, đặc biệt sau thời gian ngồi hoặc nằm lâu.

Hẹp ống sống cổ

Hẹp ống sống cổ xảy ra khi không gian chứa tủy sống và rễ thần kinh bị thu hẹp và gây chèn ép tủy sống và các rễ thần kinh. Sự chèn ép kéo dài có thể gây đau cổ vai gáy bên phải, đồng thời xuất hiện cảm giác tê bì, yếu cơ hoặc giảm khả năng vận động ở tay chân.

Chèn ép dây thần kinh cổ

Khi dây thần kinh vùng cổ bị chèn ép bởi xương, đĩa đệm hoặc các cấu trúc lân cận, tín hiệu thần kinh sẽ bị ảnh hưởng, dẫn đến đau nhức kéo dài. Từ đó làm xuất hiện các cơn đau bất thường lan từ cổ xuống vai, cánh tay bên phải và có thể đi kèm cảm giác tê bì hoặc ngứa râm ran.

Căng cơ vùng cổ vai gáy

Căng cơ thường xuất hiện sau khi lao động nặng, chơi thể thao quá sức hoặc do vận động  mạnh đột ngột. Lúc này, các sợi cơ vùng cổ và vai bị kéo giãn quá mức, gây ra co cứng cơ và hình thành các cơn đau nhức tại một bên vai gáy. Đặc biệt xảy ra nhiều ở vùng vai phải, do đây là vị trí tay thuận của hầu hết chúng ta.

Làm việc và nằm ngồi sai tư thế

Ngồi làm việc trước máy tính trong thời gian dài, cúi đầu sử dụng điện thoại hoặc nằm ngủ sai tư thế,... đều có thể tạo áp lực lên cơ và cột sống cổ. Tình trạng này khiến các cơ phải hoạt động liên tục để nâng đỡ đầu, từ đó gây ra tình trạng đau mỏi cổ vai gáy bên phải.

Căng thẳng và áp lực tâm lý

Stress kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn làm cho các nhóm cơ vùng cổ vai gáy bị co cứng liên tục. Chính sự căng cơ kéo dài này khiến người bệnh dễ xuất hiện cảm giác đau mỏi, nặng cổ và khó chịu ở vùng vai gáy bên phải, thậm chí là cả bên trái.

Chấn thương vùng cổ vai gáy

Các chấn thương do tai nạn giao thông, chơi thể thao hoặc mang vác vật nặng sai cách có thể làm rách cơ, dây chằng và khớp cổ. Tình trạng này đồng thời cũng làm kích hoạt phản ứng viêm, chèn ép lên rễ thần kinh và mạch máu, đi kèm sẽ là cảm giác đau nhức, thường xuất hiện nhiều ở vùng cổ vai gáy, vai và cánh tay,....

Nhiễm lạnh hoặc thay đổi thời tiết

Khi cơ thể tiếp xúc với môi trường lạnh - nhiệt độ thấp hoặc thời tiết thay đổi đột ngột, các cơ vùng cổ vai gáy có xu hướng co rút mạnh hơn. Điều này làm giảm lưu thông máu tại chỗ và gây ra các cơn đau nhức, co cứng cổ, đặc biệt ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc có tiền sử mắc bệnh xương khớp từ trước.

Một số cách khắc phục nhanh đau cổ vai gáy bên phải

Để điều trị đau cổ vai gáy bên phải hiệu quả, trước tiên cần xác định chính xác nguyên nhân gây đau là gì. Trong đó, để chẩn đoán chính xác, các bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám, tìm hiểu tiền sử bệnh, khám lâm sàng và có thể chỉ định chụp X-quang, MRI hoặc CT nếu cần thiết. Dựa trên mức độ tổn thương và nguyên nhân cụ thể, người bệnh sẽ được chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp nhằm kiểm soát triệu chứng và hạn chế tái phát.

Nghỉ ngơi - Đối với trường hợp đau nhẹ do căng cơ hoặc sai tư thế

Trong trường hợp, cơn đau cổ vai gáy được cho là nhẹ, hoặc chỉ đơn giản do ảnh hưởng bởi căng cơ hoặc ngồi/nằm sai tư thế, các biện pháp khắc phục thường được khuyến khích gồm:

• Tăng cường nghỉ ngơi, hạn chế các hoạt động thể chất mạnh khiến cổ và vai gáy phải chịu áp lực lớn.
• Tránh xoay cổ đột ngột hoặc mang vác vật nặng trong thời gian nghỉ ngơi, điều trị
• Điều chỉnh tư thế ngồi làm việc, học tập và nghỉ ngơi đúng cách.
• Sử dụng gối có độ cao phù hợp để giảm áp lực lên vùng đốt sống cổ.

Chườm nóng hoặc chườm lạnh giảm đau

Trong trường hợp cơn đau xuất hiện đột ngột và được xác định không phải do bệnh lý nghiêm trọng, bạn có thể áp dụng các phương pháp giảm đau kịp thời như:

• Chườm nóng: Phương pháp chườm nóng giúp thư giãn vùng cơ bị đau nhức, cải thiện lưu thông máu và giảm tình trạng co cứng.
• Chườm lạnh: Chườm lạnh được chỉ định trong trường hợp cơn đau cổ vai gáy bên phải xuất hiện đột ngột do chấn thương khi chơi thể thao. Phương pháp này có tác dụng hỗ trợ giảm sưng viêm và làm dịu cơn đau cấp tính.
• Tần suất: Mỗi lần thực hiện khoảng 15 - 20 phút và có thể lặp lại nhiều lần trong ngày. Duy trì tần suất thực hiện đều trong vài ngày đầu sau khi xuất hiện cơn đau.

Xoa bóp vùng cổ vai gáy

Để làm giảm mức độ đau và căng cứng cổ vai gáy, bạn có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ - chăm sóc như: 

• Xoa bóp nhẹ nhàng giúp thư giãn cơ bắp, giảm căng cứng và cải thiện tuần hoàn máu tại khu vực bị đau.
• Lưu ý: Nên thực hiện với lực đạo vừa phải để tránh làm tổn thương mô mềm hoặc khiến cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn.
• Có thể kết hợp các thiết bị hỗ trợ massage như máy massage cổ vai gáy, ghế mát xa toàn thân để tăng hiệu quả thư giãn.

Thực hiện các bài tập kéo giãn nhẹ nhàng

Ngoài các biện pháp chăm sóc nêu trên, bạn cũng có thể áp dụng các bài tập giãn cơ nhẹ nhàng nhằm giảm tác động của cơn đau ở mức độ nhẹ:

• Các động tác kéo giãn cơ cổ, vai và lưng trên có tác dụng làm giảm áp lực lên dây thần kinh và cải thiện phạm vi vận động.
• Ngoài ra, việc vận động đúng cách còn hỗ trợ ngăn ngừa tình trạng cứng khớp kéo dài, gia tăng sự linh hoạt cho cơ thể.
• Lưu ý: Người bệnh nên tập luyện đều đặn với cường độ phù hợp, tránh các bài tập quá sức trong giai đoạn đau cấp tính.

Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Trong trường hợp đau nhức ở mức độ trung bình, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm không steroid hoặc thuốc giãn cơ. Một số trường hợp có thể  được khuyên nên kết hợp sử dụng miếng dán giảm đau nhằm hỗ trợ kiểm soát triệu chứng.

Lưu ý: Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc để tránh các tác dụng phụ không mong muốn, thay vào đó nên thăm khám để được điều trị đúng cách.

Áp dụng vật lý trị liệu phục hồi chức năng

Vật lý trị liệu giúp cải thiện khả năng vận động của vùng cổ vai gáy, đồng thời gia tăng sức mạnh cho hệ cơ nâng đỡ cột sống cổ. Các phương pháp thường được áp dụng gồm kéo giãn cột sống cổ, liệu pháp xung điện hoặc tập các bài tập phục hồi chuyên biệt. Đây là giải pháp được đánh giá cao đối với các trường hợp đau kéo dài hoặc cơn đau tái phát nhiều lần.

Điều trị nguyên nhân gây đau cổ vai gáy

Nếu cơn đau được xác định là do xuất phát từ các yếu tố bệnh lý như: thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm, viêm khớp hay chèn ép dây thần kinh, việc điều trị nguyên nhân là yếu tố quan trọng nhất. Trong đó, người bệnh cần thăm khám để xác định chính xác mức độ của bệnh, tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị của bác sĩ để kiểm soát bệnh lý nền và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

Can thiệp chuyên sâu khi bệnh tiến triển nặng

Với các trường hợp đau cổ vai gáy nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động hoặc có dấu hiệu chèn ép thần kinh nặng, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm steroid hoặc phẫu thuật nếu cần. Các phương pháp này chỉ được chỉ định sau khi đã đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe và không đáp ứng với điều trị bảo tồn.

Phương pháp phòng ngừa đau cổ vai gáy bên phải

Để hạn chế nguy cơ đau vai gáy cổ bên phải và bảo vệ sức khỏe hệ cơ xương khớp, mỗi người nên chủ động phòng ngừa thông qua việc duy trì lối sống, lối sinh hoạt lành mạnh, bằng cách:

• Duy trì tư thế ngồi, đứng và làm việc đúng cách, tránh cúi đầu hoặc giữ cổ ở một tư thế cố định quá lâu.
• Điều chỉnh độ cao của bàn làm việc, màn hình máy tính và ghế ngồi phù hợp để giảm bớt áp lực lên vùng cổ vai gáy.
• Lên lịch giải lao và vận động nhẹ sau mỗi 30 - 60 phút làm việc liên tục nhằm hạn chế tình trạng căng cơ.
• Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên để tăng cường sức mạnh cơ cổ, vai và lưng trên.
• Ưu tiên các bộ môn có lợi cho cột sống và xương khớp như yoga, bơi lội, đi bộ hoặc đạp xe đạp tại chỗ, đạp xe ngoài trời, chạy bộ,....
• Thực hiện các bài tập kéo giãn cơ cổ vai gáy mỗi ngày thông qua các động tác đơn giản như yoga tư thế con bò - con mèo, kéo giãn cơ hình trang, gập cằm,... để cải thiện độ linh hoạt và giảm nguy cơ co cứng cơ.
• Hạn chế mang vác vật nặng hoặc bê, kéo đồ vật sai tư thế vì có thể gây áp lực lên vùng cổ và vai.
• Sử dụng gối ngủ có độ cao phù hợp, tránh nằm gối quá cao hoặc quá thấp làm ảnh hưởng đến cột sống cổ.
• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm tải áp lực lên cơ xương khớp và cột sống.
• Bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết như canxi, kali, magie cùng các vitamin nhóm B, C và E nhằm tăng cường sức khỏe xương khớp.
• Uống đủ nước mỗi ngày để duy trì độ đàn hồi của cơ, gân và đĩa đệm.
• Hạn chế căng thẳng kéo dài vì stress có thể làm các nhóm cơ vùng cổ vai gáy dễ bị co cứng và đau nhức hơn.
• Khám sức khỏe và kiểm tra xương khớp định kỳ để phát hiện sớm các bất thường liên quan đến cột sống cổ và có phương pháp điều trị kịp thời.
• Chủ động điều trị các bệnh lý cơ xương khớp như thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm hoặc viêm khớp nhằm ngăn ngừa các cơn đau tái phát.

>>> Xem thêm: 7 động tác yoga chữa đau vai gáy siêu hiệu quả

Kết luận

Đau vai gáy cổ bên phải về cơ bản không quá nguy hiểm nếu chỉ xuất phát từ các chấn thương nhỏ do vận động, nằm ngồi sai tư thế,... Tuy nhiên, đừng vội chủ quan, thay vào đó cần liên tục theo dõi và tiến hành thăm khám nhằm xác định chính xác mức độ của bệnh, từ đó có biện pháp điều trị kịp thời nhằm trị dứt điểm cơn đau và phòng ngừa tái phát.