Đau vai gáy là căn bệnh khá thường gặp, có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, không phân biệt tuổi tác hay giới tính. Vậy, bị đau vai gáy có nguy hiểm không? Nguyên nhân là gì và làm sao để phòng tránh? Hãy để Toshiko cung cấp đến bạn những kiến thức hữu ích về bệnh lý này!
Tìm hiểu chung về chứng đau vai gáy
Đau vai gáy là tình trạng các nhóm cơ vùng vai và gáy, đi kèm là cả vùng cổ bị co cứng, đau nhức, gây khó chịu và làm hạn chế khả năng vận động. Triệu chứng thường xuất hiện sau khi bạn duy trì một tư thế trong thời gian dài, thường gặp nhất là ngủ dậy bị đau cổ hoặc ngồi làm việc quá lâu. Cơn đau vai gáy ban đầu chỉ khu trú tại vùng cổ vai gáy hoặc lan rộng sang vai, cánh tay. Nếu không được điều trị kịp thời, cơn đau này có thể tăng dần thêm về mức độ, lặp lại với tần suất dày đặc hơn.
Tùy theo vị trí tổn thương, người bệnh có thể gặp tình trạng đau vai gáy cổ bên phải, đau vai gáy bên trái hoặc đau lan tỏa cả hai bên. Dựa vào thời gian diễn tiến, bệnh được chia thành hai dạng chính gồm đau cổ vai gáy cấp tính và đau cổ vai gáy mãn tính. Trong đó, các trường hợp đau kéo dài thường được xác định là liên quan đến những bệnh lý cơ xương khớp như thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm hoặc chèn ép dây thần kinh vùng cổ.
Một số nguyên nhân gây đau cổ vai gáy
Đau cổ vai gáy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm các bệnh lý cơ xương khớp hoặc những yếu tố liên quan đến thói quen sinh hoạt, làm việc hằng ngày.
Nguyên nhân bệnh lý
Một số bệnh lý xương khớp được cho là nguồn cơn gây ra tình trạng đau vai gay:
- Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ: Đĩa đệm bị tổn thương khiến nhân nhầy thoát ra ngoài, chèn ép lên rễ thần kinh và gây đau nhức vùng cổ vai gáy, kèm theo đó là cảm giác tê bì hoặc ngứa ran ở tay.
- Thoái hóa đốt sống cổ: Quá trình lão hóa làm hẹp các lỗ liên hợp đốt sống, từ đó gây chèn ép dây thần kinh và tạo ra các cơn đau lan từ cổ xuống vai.
- Rối loạn khớp bả vai - lồng ngực: Bất thường trong hoạt động của khớp vai có thể khiến cho bả vai bị di chuyển sai lệch, gián tiếp gây ra căng cơ xung quanh và gây đau lan lên vai gáy.
- Viêm dây thần kinh cánh tay: Tình trạng viêm tại đám rối thần kinh cánh tay có thể gây đau nhói như điện giật dọc từ cổ xuống vai và cánh tay, đồng thời làm giảm sức cơ.
- Viêm bao khớp vai: Tổn thương hoặc viêm tại bao khớp vai khiến người bệnh bị đau ở vùng vai gáy, đặc biệt khi vận động mạnh hoặc thay đổi thời tiết.
- Rối loạn chức năng thần kinh vùng cổ vai gáy: Thường gặp do căng thẳng quá mức, áp lực hoặc co thắt cơ cấp tính. Lúc này, các dây thần kinh bị kéo giãn hoặc kích thích quá mức có thể gây đau nhức, co cứng và hạn chế vận động.
- Vôi hóa cột sống cổ: Sự hình thành gai xương tại cột sống cổ gây chèn ép các cấu trúc thần kinh lân cận, dẫn đến đau mỏi kéo dài.
- Một số bệnh lý toàn thân khác: Một số bệnh lý như thiểu năng vành, đau thắt ngực, ung thư phổi hoặc ung thư vùng đầu cổ đôi khi cũng có thể biểu hiện bằng triệu chứng đau cổ vai gáy.
Nguyên nhân khác
Ngoài các nguyên nhân bệnh lý, một số vận động “sai lệch” cũng có thể gây ra chứng đau mỏi vai gáy mà chúng ta ít khi ngờ tới:
- Duy trì tư thế sinh hoạt “sai lệch” trong thời gian dài: Thói quen cúi đầu khi sử dụng điện thoại, ngồi làm việc sai tư thế hoặc nằm ngủ không đúng cách làm tăng áp lực lên cơ và dây chằng vùng cổ, từ đó dễ gây đau mỏi cổ vai gáy hơn.
- Ngủ sai tư thế: Sử dụng gối quá cao hoặc quá thấp có thể khiến nhiều người gặp tình trạng đau cổ khi ngủ dậy và cứng cổ vào buổi sáng.
- Ngồi hoặc đứng quá lâu: Tính chất công việc ít thay đổi tư thế (đứng hoặc ngồi quá lâu) làm giảm lưu thông máu đến vùng cổ vai gáy, từ đó gây đau mỏi và căng cơ.
- Căng cơ do vận động quá sức: Tập luyện cường độ cao, lao động nặng hoặc không khởi động kỹ trước khi vận động có thể khiến cơ vùng cổ vai gáy bị tổn thương hơn do các cơ bị buộc phải vận động mạnh đột ngột.
- Chấn thương mô mềm: Tổn thương cơ, gân hoặc dây chằng do va đập, tai nạn hay vận động sai kỹ thuật cũng gây ra hệ lụy là đau và co cứng vùng cổ vai.
- Mang vác vật nặng sai cách: Việc nâng, bê hoặc đeo vật nặng không đúng tư thế khiến các nhóm cơ phải hoạt động quá mức, từ đó làm phát sinh cơn đau.
- Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học: Thường xuyên ngồi phòng máy lạnh, tắm khuya hoặc để cơ thể nhiễm lạnh có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn máu và chức năng cơ vùng cổ vai gáy.
- Tuổi tác cao: Quá trình lão hóa tự nhiên làm suy giảm chất lượng xương khớp, đây cũng là nguyên nhân khá thường gặp, làm tăng nguy cơ đau mỏi và thoái hóa cột sống cổ.
- Thời tiết thay đổi: Nhiệt độ giảm đột ngột hoặc thời điểm giao mùa có thể làm co mạch, giảm lưu thông máu và khiến triệu chứng đau vai gáy trở nên rõ ràng hơn.
- Chế độ dinh dưỡng không cân đối: Thiếu vitamin và khoáng chất cần thiết cho hệ thần kinh, cơ và xương khớp cũng là yếu tố quan trọng làm gia tăng nguy cơ đau cổ vai gáy.
Bị đau vai gáy có nguy hiểm không?
Trả lời cho câu hỏi “Bị đau vai gáy có nguy hiểm không?, có thể khẳng định: Đau vai gáy không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Trong nhiều trường hợp, tình trạng chỉ đơn giản là bị ảnh hưởng bởi những thói quen sinh hoạt chưa đúng, ví dụ như: ngủ sai tư thế, đứng/ngồi quá lâu trong cùng 1 tư thế hoặc vận động quá sức,.... và có thể cải thiện sau khi nghỉ ngơi, điều chỉnh thói quen sinh hoạt phù hợp.
Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài hoặc tái phát thường xuyên, đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý cơ xương khớp đáng quan ngại như: thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, hẹp ống sống hoặc chèn ép rễ thần kinh,... Khi không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có nguy cơ gây hạn chế vận động, rối loạn cảm giác, teo cơ, đồng thời làm suy giảm chức năng thần kinh, thậm chí ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống về sau.
Khi nào đau vai gáy cần đi khám bác sĩ?
Người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa cơ - xương - khớp nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Cơn đau vai gáy kéo dài trên 1 tuần nhưng không có dấu hiệu thuyên giảm.
- Cơn đau xuất hiện ngay cả khi đã dành thời gian nghỉ ngơi hoặc mức độ đau ngày càng tăng.
- Cơn đau lan từ cổ vai gáy xuống cánh tay, bàn tay hoặc thậm chí là chân, kèm theo là cảm giác tê bì, yếu cơ.
- Cứng cổ nghiêm trọng, khả năng quay đầu hoặc vận động vùng cổ bị giới hạn.
- Xuất hiện các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, ù tai, buồn nôn hoặc sốt,....
- Đau vai gáy kèm những cơn đau đầu dữ dội kéo dài.
- Triệu chứng không cải thiện dù đã áp dụng các biện pháp giảm đau sơ bộ như: chườm nóng, chườm lạnh hoặc kể cả khi đã dùng thuốc theo chỉ định.
- Đau xuất hiện sau chấn thương, tai nạn hoặc va đập mạnh vùng cổ vai gáy.
- Phát hiện khối bất thường ở vùng đầu, cổ hoặc vai gáy đi cùng với cơn đau.
Lưu ý: Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác và nhanh nhất các nguyên nhân gây đau vai gáy, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và hạn chế nguy cơ xảy ra các biến chứng nghiêm trọng.
Một số phương pháp phòng ngừa đau vai gáy
Để phòng ngừa đau vai gáy, bạn cần chủ động thay đổi lối sống, lối sinh hoạt của mình. Cụ thể:
- Duy trì tư thế ngồi, đứng và nằm đúng cách để giảm áp lực lên vùng cổ vai gáy.
- Điều chỉnh chiều cao bàn làm việc, ghế ngồi và màn hình máy tính phù hợp với tầm nhìn.
- Hạn chế ngồi hoặc giữ một tư thế quá lâu, thay vào đó nên lên lời nhắc vận động nhẹ sau mỗi 30 - 60 phút làm việc.
- Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên với các bài tập phù hợp như đi bộ, các động tác yoga chữa đau vai gáy hoặc các bài tập kéo giãn cổ vai gáy.
- Tránh cúi đầu quá lâu khi sử dụng điện thoại hoặc máy tính.
- Hạn chế mang vác vật nặng và thực hiện đúng kỹ thuật khi nâng, khiêng vác đồ vật.
- Sắp xếp thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, đặc biệt là thời gian nghỉ sau mỗi buổi tập nặng để cơ bắp được thư giãn và phục hồi.
- Lựa chọn gối ngủ có độ cao phù hợp, ưu tiên tư thế nằm ngửa hoặc nằm nghiêng đúng cách.
- Sử dụng đệm có độ nâng đỡ tốt nhằm bảo vệ cột sống và vùng cổ vai gáy.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, bổ sung đầy đủ canxi, kali, vitamin và các khoáng chất cần thiết cho sức khỏe xương khớp.
- Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ quá trình trao đổi chất và duy trì sức khỏe cơ xương khớp.
- Massage, xoa bóp hoặc thực hiện các biện pháp thư giãn cơ bắp định kỳ để giảm căng cứng vùng cổ vai gáy.
- Giữ tinh thần thoải mái, hạn chế căng thẳng kéo dài vì stress có thể làm tăng nguy cơ đau mỏi cơ hơn.
- Có thể mua và sử dụng các dòng máy massage cổ vai gáy, gối massage cổ vai gáy, ghế matxa toàn thân để được chăm sóc toàn diện sức khỏe xương khớp tại nhà.
- Thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý cơ xương khớp và có hướng can thiệp phù hợp.
Kết luận
Những thông tin trên đây chắc hẳn đã giúp bạn tìm ra lời giải cho câu hỏi “bị đau vai gáy có nguy hiểm không”. Về cơ bản, tình trạng này không quá nguy hiểm nếu xuất phát từ các nguyên nhân cơ bản như sinh hoạt, tập luyện sai kỹ thuật, vận động mạnh quá sức,..... Tuy nhiên, bệnh tình có thể trở nên nặng và nguy hại hơn nếu chúng xuất phát từ các nguyên nhân bệnh lý. Vì vậy, nếu đang bắt đầu xuất hiện các cơn đau, bạn cần liên tục theo dõi sức khỏe, thăm khám ngay để phát hiện sớm và điều trị kịp thời để “chặn đứng” cơn đau.
