Trả trước chỉ từ 3.000.000đ, nhận ghế massage về nhà. Góp 0% lãi suất. Xem ưu đãi

Góc sức khỏe

Xe lăn kết hợp giường: cách chọn và chuyển tư thế an toàn cho người nằm lâu tại nhà

Chọn xe lăn kết hợp giường cho người nằm lâu tại nhà, nhịp đổi tư thế theo NICE và cách chuyển giường sang xe an toàn cho lưng người chăm sóc.

Xe lăn kết hợp giường: cách chọn và chuyển tư thế an toàn cho người nằm lâu tại nhà

Xe lăn kết hợp giường là lựa chọn được nhiều gia đình cân nhắc khi chăm sóc người nằm lâu tại nhà, vì một thiết bị có thể thay cho cả việc nằm nghỉ, ngồi dậy và di chuyển trong phòng. Tuy vậy, sự an toàn còn phụ thuộc vào việc đánh giá đúng nhu cầu, đổi tư thế đều đặn và chuyển người bệnh mà không làm tổn thương lưng người chăm sóc.

Cập nhật lần cuối: 11/11/2026. Thông tin sức khỏe trong bài được tổng hợp từ các nguồn y khoa uy tín liệt kê ở cuối bài.

Người nằm lâu tại nhà đối mặt với những nguy cơ gì?

Nằm hoặc ngồi một chỗ lâu khiến áp lực dồn liên tục lên cùng vùng da. Theo NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh), nguy cơ loét tì đè cao hơn ở người khó cử động, và còn tăng thêm nếu người đó từng bị loét trước đây, vừa ốm nặng hoặc mới phẫu thuật, thiếu cân, có da sưng, ẩm hoặc trầy xước, tuần hoàn kém hay da mỏng yếu, hoặc giảm cảm giác đau.

Bên cạnh đó, người chăm sóc cũng chịu rủi ro không nhỏ. Viện Quốc gia về An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Hoa Kỳ NIOSH cho biết việc nâng, di chuyển và đổi tư thế người bệnh bằng tay là yếu tố nguy cơ lớn nhất gây chấn thương do gắng sức ở nhân viên y tế, và nhóm hộ lý là nghề có tỷ lệ rối loạn cơ xương cao nhất trong năm 2020.

Nếu gia đình bạn đang chăm sóc người bệnh sau đột quỵ, có thể đọc thêm bài chăm sóc người bị tai biến tại nhà.

Nhịp thay đổi tư thế: mốc tham khảo từ hướng dẫn y khoa

Người chăm sóc giúp người cao tuổi nằm nghiêng có gối kê trên giường tại nhà
Ảnh minh hoạ: người chăm sóc giúp người thân đổi sang tư thế nằm nghiêng có gối kê đỡ

NHS khuyên người có nguy cơ nên thay đổi tư thế thường xuyên và dùng nệm, đệm ngồi được thiết kế chuyên biệt để giảm áp lực. Hướng dẫn lâm sàng CG179 về loét tì đè của NICE (Viện Y tế và Chăm sóc Xuất sắc Quốc gia Anh) cụ thể hơn: người lớn có nguy cơ nên được khuyến khích đổi tư thế thường xuyên và ít nhất mỗi 6 giờ một lần; người lớn có nguy cơ cao nên đổi tư thế thường xuyên và ít nhất mỗi 4 giờ một lần. Tiêu chuẩn chất lượng QS89 của NICE cũng nhấn mạnh rằng lời khuyên này nên được truyền đạt cho cả người bệnh lẫn người chăm sóc.

Đây là ngưỡng tối thiểu, không phải khoảng lý tưởng. Hãy hỏi bác sĩ hoặc điều dưỡng để có lịch phù hợp với mức nguy cơ của người thân.

Gợi ý tổ chức lịch đổi tư thế tại nhà

  • Ghi giờ và tư thế mỗi lần đổi lên tờ giấy dán đầu giường để cả nhà cùng theo dõi.
  • Gắn việc đổi tư thế với bữa ăn, giờ uống thuốc để không bị quên.
  • Mỗi lần đổi, quan sát vùng xương nhô như xương cùng, gót chân.

Xem thêm bài loét tì đè.

Xe lăn thường, xe lăn ngả và xe lăn kết hợp giường khác nhau thế nào?

Hướng dẫn cung cấp xe lăn của WHO (2023) nhấn mạnh rằng kết quả tốt nhất đến từ một quy trình cá nhân hóa gồm đánh giá, điều chỉnh cho vừa, hướng dẫn sử dụng và theo dõi sau đó, do người có chuyên môn thực hiện. NHS cũng gợi ý người dùng nên dùng thử nhiều loại trước khi quyết định, cân nhắc tự đẩy hay có người đẩy, dùng trong nhà hay ngoài trời và độ thoải mái (NHS – dụng cụ hỗ trợ đi lại, xe lăn).

Bảng so sánh đặc điểm chung, chỉ mang tính định hướng:

Tiêu chíXe lăn thườngXe lăn ngả lưngXe lăn kết hợp giường
Đối tượng phù hợpNgười còn ngồi vững, tự ngồi được lâuNgười ngồi yếu, cần thay đổi góc lưng để nghỉNgười nằm nhiều, cần chuyển giữa nằm và ngồi trong ngày
Tư thế hỗ trợChủ yếu tư thế ngồiNgồi và ngả ở nhiều gócNgồi, ngả và nằm phẳng tùy mẫu
Kích thước, trọng lượngThường gọn, nhiều mẫu gấp đượcLớn hơn xe lăn thườngThường dài và nặng nhất trong ba nhóm
Di chuyển ngoài trời, lên xe ô tôThuận tiện nhấtHạn chế hơnChủ yếu dùng trong nhà
Hỗ trợ chuyển giường – xeCần nâng hoặc xoay người bệnhVẫn cần chuyển người bệnhCó thể giảm số lần phải nâng chuyển, tùy cách dùng

Câu hỏi nên tự trả lời trước khi chọn

  1. Người bệnh nằm bao lâu mỗi ngày, ngồi được bao lâu, có cần ăn và vệ sinh tại chỗ?
  2. Cân nặng của người bệnh có nằm trong tải trọng thiết bị cho phép?
  3. Cửa phòng, lối đi, phòng tắm có đủ rộng cho thiết bị đi qua và quay đầu?
  4. Người chăm sóc chính có đủ sức khỏe, có ai thay ca?

Với người có bệnh nền hoặc vết loét sẵn, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu trước khi mua.

Cách chuyển người bệnh từ giường sang xe lăn an toàn cho lưng người chăm sóc

Người chăm sóc gập gối, giữ lưng thẳng khi hỗ trợ người cao tuổi ngồi dậy ở mép giường
Ảnh minh hoạ: tư thế gập gối, giữ lưng thẳng khi hỗ trợ người thân ngồi dậy

Hướng dẫn của MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ) có thể tóm lại như sau:

  1. Chuẩn bị: nghĩ trước các bước, nhờ thêm người nếu cần, dọn thảm dễ trượt.
  2. Đặt xe: đỗ xe lăn sát giường, song song hoặc hơi chéo một góc nhỏ. Khóa phanh và gạt bàn để chân sang bên.
  3. Đai hỗ trợ: nếu có đai chuyển bệnh nhân, đeo cho người bệnh để bạn có chỗ nắm chắc tay.
  4. Tư thế của bạn: đặt chân phía ngoài của người bệnh giữa hai đầu gối bạn để đỡ. Gập gối và giữ lưng thẳng.
  5. Xoay người: xoay về phía xe lăn bằng cách bước chân, để lưng luôn thẳng hàng với hông, không vặn xoắn thân.
  6. Nếu người bệnh bắt đầu ngã: đừng cố giữ đứng. Hãy hạ người bệnh xuống bề mặt phẳng gần nhất như giường, ghế hoặc sàn.

Khi nào không nên tự nâng một mình?

Trang thông tin của NIOSH dẫn lại hướng dẫn của Cơ quan Y tế Cựu chiến binh Hoa Kỳ (VHA) và Hiệp hội Điều dưỡng phòng mổ (AORN): nên dùng thiết bị hỗ trợ nếu trọng lượng một người phải nâng vượt quá khoảng 35 pound (khoảng 16 kg), đồng thời lưu ý rằng ngay cả ngưỡng này cũng không đủ bảo vệ trong mọi tình huống. NIOSH hướng tới hạn chế tối đa việc nâng bằng tay. Người bệnh nằm lâu gần như luôn nặng hơn mức này, nên hãy ưu tiên:

  • Thiết bị giúp chuyển tư thế mà không phải nhấc bổng, ví dụ ghế nâng hạ, giường hoặc xe lăn có thể ngả phẳng.
  • Có hai người khi người bệnh nặng, không tự đỡ được hoặc hay chóng mặt khi ngồi dậy.
  • Nhờ nhân viên y tế hướng dẫn trực tiếp trong những lần đầu.

Tham khảo thêm bài ghế nâng hạ cho người bệnh.

Dấu hiệu cần liên hệ bác sĩ hoặc gọi cấp cứu 115

Theo NHS, nên đưa người thân đi khám khi nghi ngờ có vết loét tì đè. Cần liên hệ y tế khẩn trong ngày nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:

  • Vùng da nóng, sưng hoặc đỏ quanh vết loét.
  • Có mủ chảy ra từ vết loét.
  • Người bệnh sốt.
  • Đau dữ dội hoặc đau ngày càng tăng.

Hãy gọi ngay 115 nếu người bệnh ngã và đập đầu, không cử động được chân tay, đau dữ dội sau ngã, lơ mơ hoặc khó thở.

Giới thiệu xe lăn kết hợp giường 4 trong 1 Toshiko P9

Phần này giới thiệu sản phẩm, tách biệt với nội dung y khoa ở trên.

Xe lăn kết hợp giường Toshiko P9 đặt cạnh giường trong phòng chăm sóc người cao tuổi
Ảnh minh hoạ: xe lăn kết hợp giường 4 trong 1 Toshiko P9 đặt cạnh giường trong phòng chăm sóc.
Phòng ngủ gia đình với xe lăn ngả lưng đặt cạnh giường, người cao tuổi ngồi tựa thoải mái
Ảnh minh hoạ: không gian chăm sóc tại nhà gọn gàng, đủ lối đi cho xe lăn

Nếu gia đình cần một thiết bị kết hợp nằm và ngồi, xe lăn đa năng kết hợp giường 4 trong 1 Toshiko P9 là một lựa chọn. Theo trang sản phẩm, P9 có:

  • 4 chức năng trong 1: giường nằm, xe lăn, bàn ăn và xe hỗ trợ đi vệ sinh.
  • Ngả lưng đến 180 độ: chuyển nhanh từ ngồi sang nằm.
  • Nâng hạ thủy lực: chiều cao nâng hạ 540–690 mm.
  • Đệm da PU dày 7 cm, chống thấm; khung thép sơn tĩnh điện.
  • Tải trọng tối đa 150 kg.
  • Bánh xe xoay 360 độ kèm khóa an toàn để cố định xe khi cần.
  • Kích thước: dài 1750–1870 mm (điều chỉnh được), rộng 610 mm, nặng 41,5 kg.
  • Phụ kiện: gối tựa đầu, khay để đồ cá nhân, bô vệ sinh.
  • Dịch vụ: bảo hành 24 tháng, bảo trì trọn đời sản phẩm.

Với kích thước trên, gia đình nên đo trước cửa phòng và lối đi. Luôn khóa bánh xe trước khi chuyển người bệnh. Thiết bị hỗ trợ sinh hoạt tiện lợi, không thay thế kế hoạch chăm sóc của nhân viên y tế. Người có bệnh nền hoặc vết loét đang điều trị nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng.

Nếu người bệnh còn ngồi được và chủ yếu cần hỗ trợ chuyển từ giường sang ghế, có thể xem ghế nâng hạ đa năng Toshiko P1 hoặc xem toàn bộ danh mục thiết bị hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp

Xe lăn kết hợp giường có thay thế hoàn toàn giường bệnh được không?

Điều đó tùy vào tình trạng người bệnh và thời gian nằm mỗi ngày. Nhiều gia đình dùng song song với giường. Nếu nguy cơ loét cao, hãy hỏi nhân viên y tế về nệm, đệm giảm áp chuyên biệt như NHS khuyến nghị.

Bao lâu nên đổi tư thế cho người nằm lâu một lần?

Hướng dẫn NICE đưa ra mức tối thiểu là ít nhất mỗi 6 giờ với người lớn có nguy cơ và ít nhất mỗi 4 giờ với người có nguy cơ cao. Lịch cụ thể nên do nhân viên y tế đánh giá.

Một người có thể tự chuyển người bệnh từ giường sang xe lăn không?

Có thể làm được nếu người bệnh còn tự đỡ được một phần và bạn đã được hướng dẫn kỹ thuật. Tuy vậy, NIOSH khuyến khích hạn chế nâng bằng tay. Với người bệnh nặng hoặc không tự đỡ được, nên có hai người hoặc dùng thiết bị hỗ trợ.

Kết luận

Chọn xe lăn kết hợp giường nên bắt đầu từ nhu cầu thật của người bệnh và sức khỏe của người chăm sóc, không chỉ từ thông số thiết bị. Hãy đổi tư thế đều đặn, chuyển người bệnh với lưng thẳng, gối gập và biết khi nào cần thêm người hoặc thiết bị. Để xem trực tiếp, mời bạn ghé showroom Toshiko gần nhất hoặc gọi hotline 0981.580.000 để được tư vấn.

Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.

Tài liệu tham khảo

  1. NHS – Pressure ulcers (pressure sores) – https://www.nhs.uk/conditions/pressure-sores/
  2. NICE – Pressure ulcers: prevention and management (CG179), Chapter 9: Repositioning – 2014 – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK333122/
  3. NICE – Pressure ulcers (QS89), Quality statement 5: Advice on repositioning – https://www.nice.org.uk/guidance/QS89/chapter/quality-statement-5-advice-on-repositioning
  4. WHO – Wheelchair provision guidelines – 2023 – https://www.who.int/publications/i/item/9789240074521
  5. NHS – Walking aids, wheelchairs and mobility scooters – https://www.nhs.uk/social-care-and-support/care-services-equipment-and-care-homes/walking-aids-wheelchairs-and-mobility-scooters
  6. CDC/NIOSH – Safe Patient Handling and Mobility (SPHM) – https://www.cdc.gov/niosh/topics/safepatient/
  7. MedlinePlus (NLM) – Moving a patient from bed to a wheelchair – https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000428.htm

Sản phẩm Toshiko liên quan

Xem tất cả thiết bị hỗ trợ Toshiko

I
innocomTác giả bài viết

Hỏi đáp

Bạn có câu hỏi? Chúng tôi sẽ trả lời lại trong 1h, các câu hỏi sau 22h – 8h sẽ được trả lời vào sáng hôm sau.

Có thể bạn quan tâm

Chat Zalo Chat Messenger

Tư vấn miễn phí

Để lại số điện thoại, Toshiko gọi lại ngay

Hoặc gọi trực tiếp 0981 580 000 (08:00 – 22:00).