Trả trước chỉ từ 3.000.000đ, nhận ghế massage về nhà. Góp 0% lãi suất. Xem ưu đãi

Góc sức khỏe

Hội chứng chân không yên: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách giảm triệu chứng

Hội chứng chân không yên gây cảm giác khó chịu ở chân, thường nặng về đêm. Hội chứng này có thể xuất phát do các yếu tố di truyền, thiếu sắt hoặc do ảnh hưởng bởi thai kỳ, thuốc,....

Hội chứng chân không yên: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách giảm triệu chứng

Hội chứng chân không yên là một rối loạn thần kinh khiến người bệnh thường xuyên có cảm giác khó chịu ở chân và thôi thúc phải cử động để giảm bớt cảm giác này. Triệu chứng thường xuất hiện hoặc trở nên nghiêm trọng hơn vào buổi tối, đặc biệt khi nằm nghỉ, từ đó ảnh hưởng đến giấc ngủ và chất lượng cuộc sống. Bài viết dưới đây Toshiko sẽ giúp bạn nhận biết dấu hiệu, tìm hiểu nguyên nhân, cách chẩn đoán và những biện pháp kiểm soát triệu chứng phù hợp.

Hội chứng chân không yên là gì?

Theo Viện Quốc gia về Rối loạn Thần kinh và Đột quỵ Hoa Kỳ (NINDS), hội chứng chân không yên (Restless Legs Syndrome – RLS), còn gọi là bệnh Willis-Ekbom, là một rối loạn thần kinh gây ra cảm giác thôi thúc khó kiểm soát, khiến người bệnh phải cử động chân.

RLS được xếp vào nhóm rối loạn vận động và rối loạn giấc ngủ. Người mắc bệnh thường cảm thấy khó chịu ở chân khi ngồi hoặc nằm yên, đặc biệt vào buổi tối. Cảm giác này có thể giảm tạm thời khi đi lại, duỗi chân hoặc vận động.

Hội chứng chân không yên có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng thường gặp hơn ở người trung niên và phổ biến ở nữ giới hơn so với nam giới.

Hội chứng chân không yên thường gặp ở nữ giới và người trung niên
Hội chứng chân không yên thường gặp ở nữ giới và người trung niên

Dấu hiệu nhận biết hội chứng chân không yên

Triệu chứng chân không yên có thể khác nhau giữa từng người. Tuy nhiên, bệnh thường được nhận biết qua những biểu hiện đặc trưng sau:

  • Thôi thúc phải cử động chân: Người bệnh thường cảm thấy khó chịu ở sâu bên trong chân, chẳng hạn như kiến bò, rần rần, kéo giật, nhức hoặc ngứa. Theo Mayo Clinic, cảm giác này thường xuất hiện ở cả hai chân và ít gặp hơn ở tay.
  • Triệu chứng xuất hiện khi nghỉ ngơi: Cảm giác khó chịu thường bắt đầu hoặc tăng lên khi ngồi lâu, nằm nghỉ, xem phim hoặc di chuyển bằng ô tô trong thời gian dài.
  • Dịu đi khi vận động: Đi lại, duỗi chân hoặc rung chân có thể giúp giảm cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, triệu chứng thường quay trở lại khi người bệnh ngừng cử động.
  • Nặng hơn vào chiều tối và ban đêm: NHS cho biết triệu chứng RLS thường rõ rệt hơn vào ban đêm, đặc biệt khi người bệnh nghỉ ngơi. Điều này có thể khiến việc đi vào giấc ngủ trở nên khó khăn.
  • Giật chân trong lúc ngủ: Một số người mắc RLS còn gặp tình trạng cử động chi định kỳ khi ngủ. Theo NINDS, những chuyển động giật này có thể lặp lại sau mỗi 15 - 40 giây.

Tình trạng khó ngủ kéo dài do hội chứng chân không yên có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và khả năng tập trung. Theo MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ), thiếu ngủ kéo dài do RLS có thể kéo theo lo âu, trầm cảm và khó suy nghĩ rõ ràng.

Triệu chứng chân không yên thường xuất hiện khi nằm nghỉ vào buổi tối
Triệu chứng chân không yên thường xuất hiện khi nằm nghỉ vào buổi tối

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây hội chứng chân không yên

Hiện nay, các nhà khoa học vẫn chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây hội chứng chân không yên. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy tình trạng này có thể liên quan đến hoạt động của dopamine - chất dẫn truyền thần kinh tham gia kiểm soát vận động.

Theo MedlinePlus, những bất thường trong cách tế bào não sử dụng dopamine có thể góp phần gây ra các triệu chứng RLS. Bên cạnh đó, yếu tố di truyền, thiếu sắt, bệnh lý nền và một số loại thuốc cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh hoặc khiến triệu chứng nghiêm trọng hơn.

Yếu tố di truyền

Theo NHS, hội chứng chân không yên thường không có nguyên nhân rõ ràng, nhưng nguy cơ mắc bệnh có thể cao hơn nếu trong gia đình đã có người gặp tình trạng này.

Mayo Clinic cũng lưu ý yếu tố di truyền có thể thể hiện rõ hơn ở những trường hợp khởi phát triệu chứng trước 40 tuổi. Vì vậy, tiền sử gia đình là một trong những thông tin bác sĩ có thể xem xét khi đánh giá nguy cơ mắc RLS.

Thiếu sắt

Thiếu sắt là một trong những yếu tố thường được đề cập khi tìm hiểu nguyên nhân gây hội chứng chân không yên. Theo NINDS, nồng độ sắt thấp trong não có thể góp phần làm xuất hiện tình trạng này. NHS cũng cho biết RLS được cho là có liên quan đến mức sắt và hoạt động của dopamine trong cơ thể.

Một số tình huống có thể làm tăng nguy cơ thiếu sắt gồm:

  • Kinh nguyệt nhiều.
  • Hiến máu thường xuyên.
  • Xuất huyết tiêu hóa.

Mayo Clinic đề cập những yếu tố này như các tình trạng có thể dẫn đến thiếu sắt. Tuy nhiên, không phải tất cả người mắc RLS đều bị thiếu sắt. Người bệnh cần xét nghiệm để xác định tình trạng dự trữ sắt trước khi cân nhắc bổ sung.

Bệnh lý, thai kỳ và thuốc

Ngoài yếu tố di truyền và thiếu sắt, một số bệnh lý, thay đổi sinh lý và thuốc có thể liên quan đến hội chứng chân không yên. Các nhóm yếu tố được NINDS, MedlinePlus và Mayo Clinic đề cập gồm:

Nhóm yếu tố

Ví dụ

Bệnh lý mạn tính

Bệnh thận mạn, suy thận và chạy thận; đái tháo đường; bệnh Parkinson; đa xơ cứng; tổn thương tủy sống

Tổn thương thần kinh ngoại biên

Bệnh thần kinh ngoại biên, có thể do đái tháo đường hoặc lạm dụng rượu

Thiếu vi chất

Thiếu sắt; MedlinePlus nêu thêm thiếu magie hoặc acid folic

Thai kỳ

Hay gặp ở ba tháng cuối, thường tự hết sau sinh

Thuốc

Một số thuốc chống buồn nôn, thuốc chống loạn thần, thuốc chống trầm cảm làm tăng serotonin, một số thuốc kháng histamin

Lối sống

Rượu, nicotine, caffeine, thiếu ngủ; ngưng thở khi ngủ cũng có thể làm nặng triệu chứng

Phân biệt hội chứng chân không yên với các tình trạng dễ nhầm lẫn

Hội chứng chân không yên có thể bị nhầm với chuột rút hoặc một số vấn đề tuần hoàn ở chân. Tuy nhiên, đặc điểm triệu chứng của những tình trạng này không hoàn toàn giống nhau.

  • Chuột rút chân: Chuột rút thường gây co cứng cơ đột ngột, kèm cảm giác đau rõ rệt tại vùng cơ bị ảnh hưởng. Trong khi đó, RLS chủ yếu tạo ra cảm giác khó chịu bên trong chân và thôi thúc người bệnh phải cử động. Bạn có thể tham khảo thêm bài viết về chuột rút chân ban đêm để hiểu rõ sự khác biệt.
  • Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT): Đây là tình trạng cần đặc biệt lưu ý vì có thể gây biến chứng nguy hiểm. Theo NHS, DVT thường biểu hiện bằng đau nhói và sưng ở một chân, hiếm khi xuất hiện ở cả hai chân. Vùng đau có thể nằm ở bắp chân hoặc đùi, đi kèm da đỏ, xanh hoặc sẫm màu và tĩnh mạch nổi rõ.

Chẩn đoán hội chứng chân không yên như thế nào?

Cả NINDS và MedlinePlus đều cho biết không có xét nghiệm đặc hiệu cho RLS. Chẩn đoán chủ yếu dựa vào triệu chứng. Bác sĩ chủ yếu dựa vào đặc điểm triệu chứng, tiền sử sức khỏe và kết quả thăm khám để đưa ra chẩn đoán.

Thông thường, quá trình đánh giá có thể bao gồm:

  • Khai thác triệu chứng: Bác sĩ hỏi về cảm giác khó chịu ở chân, thời điểm xuất hiện, tần suất, mức độ ảnh hưởng đến giấc ngủ, tiền sử gia đình và các loại thuốc đang sử dụng.
  • Khám thực thể và thần kinh: Việc thăm khám giúp đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể, chức năng thần kinh và phát hiện những dấu hiệu có thể liên quan đến bệnh lý khác.
  • Xét nghiệm máu: Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm để kiểm tra tình trạng thiếu sắt, chức năng thận hoặc tìm kiếm những nguyên nhân liên quan. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể được đánh giá giấc ngủ để loại trừ các rối loạn khác.

Đối với xét nghiệm sắt, bản tóm tắt hướng dẫn thực hành lâm sàng năm 2024 của Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM) khuyến nghị kiểm tra ferritin và độ bão hoà transferrin cho mọi người bệnh RLS có ý nghĩa lâm sàng, lý tưởng nhất là lấy máu buổi sáng.

Ở người trưởng thành, AASM nêu các ngưỡng có thể cân nhắc bổ sung sắt gồm ferritin ≤ 75 ng/mL hoặc độ bão hòa transferrin < 20%. Tuy nhiên, đây là những ngưỡng dựa trên đồng thuận chuyên gia và chưa được kiểm chứng đầy đủ bằng thực nghiệm. Vì vậy, người bệnh không nên tự diễn giải kết quả xét nghiệm hoặc tự bổ sung sắt mà cần trao đổi với bác sĩ.

Các hướng điều trị hội chứng chân không yên hiện nay

Theo MedlinePlus, RLS không chữa khỏi hoàn toàn nhưng điều trị có thể giúp giảm triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Một số hướng xử trí thường được áp dụng bao gồm:

  • Kiểm soát các yếu tố làm nặng triệu chứng: AASM khuyến nghị xem xét và xử lý những yếu tố như sử dụng rượu, caffeine, một số loại thuốc hoặc tình trạng ngưng thở khi ngủ chưa được điều trị.
  • Điều chỉnh tình trạng thiếu sắt: Nếu xét nghiệm cho thấy dự trữ sắt thấp, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung sắt với liều lượng và hình thức phù hợp.
  • Sử dụng thuốc kê đơn: AASM đưa ra khuyến nghị mạnh đối với một số thuốc thuộc nhóm gabapentin, gabapentin enacarbil và pregabalin trong điều trị RLS ở người lớn.

Đối với nhóm thuốc tác động lên dopamine như pramipexole và ropinirole, AASM không khuyến nghị sử dụng thường quy như lựa chọn tiêu chuẩn cho đa số người bệnh. Nguyên nhân là nhóm thuốc này có thể gây ra những rủi ro khi sử dụng lâu dài, đặc biệt là hiện tượng augmentation - tình trạng triệu chứng xuất hiện sớm hơn, nặng hơn hoặc lan sang các vùng khác.

Các loại thuốc điều trị RLS cần được bác sĩ kê đơn và theo dõi. Người bệnh không nên tự mua thuốc, tự điều chỉnh liều lượng hoặc ngừng điều trị khi chưa có chỉ định.

Cách giảm triệu chứng chân không yên tại nhà

Bên cạnh điều trị y khoa khi cần thiết, một số thói quen sinh hoạt có thể giúp giảm cảm giác khó chịu ở chân và cải thiện chất lượng giấc ngủ. NHS, NINDS và MedlinePlus đều đề cập đến những biện pháp tự chăm sóc như massage, vận động nhẹ và điều chỉnh thói quen ngủ nghỉ. Cụ thể, có thể tham khảo các cách sau:

  • Massage và duỗi chân: Khi cảm giác khó chịu xuất hiện, bạn có thể thử xoa bóp nhẹ nhàng, duỗi cơ hoặc đi lại trong thời gian ngắn. Trang hướng dẫn điều trị của NHS cũng gợi ý những biện pháp này để giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.
  • Tắm nước ấm hoặc chườm ấm: Tắm nước ấm hay chườm ấm trước khi ngủ có thể giúp thư giãn cơ thể và giảm cảm giác khó chịu ở chân.
  • Duy trì vận động vừa phải: Tập thể dục đều đặn vào ban ngày có thể hỗ trợ kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, NHS khuyến nghị tránh vận động quá nặng vào thời điểm gần giờ đi ngủ.
  • Điều chỉnh thói quen sử dụng chất kích thích: Hạn chế caffeine sau buổi trưa, tránh uống rượu trong khoảng 2 giờ trước khi ngủ và hạn chế ngủ ngày theo hướng dẫn của NHS.
Vận động vừa phải vào ban ngày là một thói quen được khuyến nghị cho người mắc triệu chứng chân không yên
Vận động vừa phải vào ban ngày là một thói quen được khuyến nghị cho người mắc triệu chứng chân không yên

Khi nào cần đi khám, khi nào gọi cấp cứu 115?

Không phải mọi trường hợp chân không yên đều cần điều trị bằng thuốc. Tuy nhiên, bạn nên đi khám nếu triệu chứng kéo dài, thường xuyên tái phát hoặc ảnh hưởng đáng kể đến giấc ngủ và sinh hoạt hằng ngày.

Theo NHS, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ khi tình trạng chân không yên gây mất ngủ, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần hoặc không cải thiện dù đã áp dụng các biện pháp tự chăm sóc.

Bạn cũng nên chủ động thăm khám nếu gặp một trong những tình trạng sau:

  • Triệu chứng xuất hiện thường xuyên hoặc nặng dần theo thời gian.
  • Đang mang thai, có bệnh thận, đái tháo đường hoặc bệnh thần kinh.
  • Có yếu tố dễ dẫn đến thiếu sắt như kinh nguyệt nhiều, hiến máu thường xuyên hoặc từng xuất huyết tiêu hoá.

Gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở cấp cứu ngay nếu chân sưng đau, đỏ ở một bên kèm khó thở hoặc đau ngực. Theo NHS, đây có thể là dấu hiệu cục máu đông di chuyển lên phổi (thuyên tắc phổi), một tình trạng có thể đe doạ tính mạng.

Ghế massage Toshiko: Hỗ trợ thư giãn đôi chân vào buổi tối

Ghế massage được nhận định là thiết bị hỗ trợ thư giãn tại nhà lý tưởng sau một ngày làm việc, đặc biệt khi người dùng muốn xoa bóp nhẹ nhàng vùng chân. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ghế massage không phải phương pháp điều trị hội chứng chân không yên và không có tác dụng thay thế phác đồ y khoa.

Ghế massage Toshiko có một số tính năng liên quan đến vùng chân như:

  • Hệ thống túi khí trải từ đầu đến chân, trong đó có túi khí bắp chân và túi khí bàn chân có tác dụng xoa bóp êm dịu.
  • Nhiệt hồng ngoại làm ấm ở mức vừa phải khoảng 35 - 45°C, giúp kích thích tuần hoàn máu, hỗ trợ giảm tê mỏi.
  • Chế độ không trọng lực (Zero Gravity), ngả sâu thư giãn. Chức năng này cũng giúp đưa chân về vị trí cao hơn đầu, qua đó giúp thư giãn và làm giảm áp lực lên phần chi dưới.
  • Bảng điều khiển thông minh, đi kèm là điều khiển giọng nói, hỗ trợ người dùng có thể linh động tuỳ chỉnh cường độ xoa bóp khi sử dụng.
Ghế massage Toshiko với nhiều chức năng massage chân chuyên sâu
Ghế massage Toshiko với nhiều chức năng massage chân chuyên sâu

 

Câu hỏi thường gặp về hội chứng chân không yên

Hội chứng chân không yên có nguy hiểm không?

Bản thân RLS thường không đe doạ tính mạng, nhưng có thể ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ, tâm trạng và chất lượng cuộc sống. RLS cũng có thể liên quan đến thiếu sắt hoặc bệnh thận nên cần được đánh giá kỹ lưỡng và được thăm khám chuyên khoa để được đề xuất phương án điều trị phù hợp.

Tự uống viên sắt khi bị chân không yên có được không?

Người mắc hội chứng chân không yên không nên tự ý bổ sung viên sắt. Theo AASM, người bệnh cần được kiểm tra ferritin và độ bão hòa transferrin trước khi cân nhắc bổ sung sắt. Dựa trên kết quả xét nghiệm và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ quyết định người bệnh có cần bổ sung hay không, đồng thời hướng dẫn liều lượng và cách sử dụng phù hợp.

Massage có chữa khỏi hội chứng chân không yên không?

Massage không thể chữa khỏi hội chứng chân không yên. NHS, NINDS và MedlinePlus đề cập massage chân như một biện pháp tự chăm sóc có thể giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn khi triệu chứng xuất hiện và vãn cần điều trị y khoa khi cần thiết.

Kết luận

Hội chứng chân không yên là tình trạng thần kinh có thể gây cảm giác khó chịu ở chân, đặc biệt vào buổi tối và khi nghỉ ngơi. Việc nhận biết đúng triệu chứng, kiểm tra tình trạng thiếu sắt và đánh giá các bệnh lý liên quan sẽ giúp người bệnh lựa chọn hướng kiểm soát phù hợp. Bên cạnh đó, duy trì thói quen ngủ nghỉ khoa học và vận động vừa phải cũng góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống. Nếu triệu chứng kéo dài, thường xuyên tái phát hoặc khiến bạn mất ngủ, hãy chủ động thăm khám để được bác sĩ tư vấn.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về ghế massage hoặc thiết bị vận động tại nhà, hãy ghé showroom Toshiko gần nhất hoặc gọi hotline 0981.580.000 để được tư vấn.

Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.

Tài liệu tham khảo

  1. NINDS (National Institute of Neurological Disorders and Stroke) – Restless Legs Syndrome
  2. NHS – Restless legs syndrome
  3. NHS – Restless legs syndrome: Treatment
  4. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – Restless legs syndrome
  5. Mayo Clinic – Restless legs syndrome: Symptoms and causes
  6. American Academy of Sleep Medicine (AASM) – Treatment of RLS and PLMD: Guideline at a Glance – 2024
  7. NHS – Deep vein thrombosis (DVT)

Sản phẩm Toshiko liên quan

-17% Trả góp 0%
Ghế massage 3D Kagawa K85

Ghế massage 3D Kagawa K85

  • Con lăn 3D
  • Nhiệt hồng ngoại
  • Khung L

9.900.000đ 11.990.000đ

5 (21) Đã bán 13,2k

-24% Trả góp 0%
Ghế massage 4D Toshiko T9

Ghế massage 4D Toshiko T9

  • Con lăn 4D
  • Scan Body Ai
  • Dò tìm huyệt đạo

18.990.000đ 24.990.000đ

4 (68) Đã bán 19,5k

Xem tất cả ghế massage Toshiko

A
AdminTác giả bài viết

Hỏi đáp

Bạn có câu hỏi? Chúng tôi sẽ trả lời lại trong 1h, các câu hỏi sau 22h – 8h sẽ được trả lời vào sáng hôm sau.

Có thể bạn quan tâm

Chat Zalo Chat Messenger

Tư vấn miễn phí

Để lại số điện thoại, Toshiko gọi lại ngay

Hoặc gọi trực tiếp 0981 580 000 (08:00 – 22:00).