Hội chứng PTSD là gì? Biểu hiện và phương pháp điều trị

Nếu bạn đang tò mò về hội chứng PTSD, đừng bỏ qua bài viết dưới đây. Toshiko sẽ mang đến cho bạn những thông tin cơ bản nhất giúp bạn giải đáp những băn khoăn và đặc biệt là phương hướng điều trị cũng như lời khuyên hữu ích để cải thiện tình trạng này một cách hiệu quả nhất! Hãy cùng tìm hiểu ngay nhé!

Hội chứng PTSD là gì?

Hội chứng PTSD-1

Ptsd là bệnh gì? Hội chứng PTSD là viết tắt của cụm từ tiếng Anh Posttraumatic stress disorder. Vậy Post-traumatic stress disorder là gì? PTSD là tình trạng sức khỏe tinh thần tiêu cực được cho là hậu quả lâu dài sau khi phải trải qua một sự kiện đau thương, bất lực hoặc kinh hoàng. Chẳng hạn như bị tấn công tình dục hoặc thể xác, chứng kiến cái chết bất ngờ của một ai đó, trải qua tai nạn nghiêm trọng, người đi chiến tranh hoặc thảm họa tự nhiên.

Phản ứng của hầu hết những người mắc hội chứng PTSD khi nhớ lại sự kiện đó là sốc, tức giận, căng thẳng, sợ hãi, mệt mỏi triền miên, thậm chí là đổ lỗi, cảm thấy tội lỗi hoặc sai lệch ký ức. Những phản ứng này là phổ biến, và đối với hầu hết mọi người, chúng biến mất theo thời gian nếu được điều trị đúng cách.

Tuy nhiên, nếu không kịp thời nhận biết và cải thiện hội chứng này, những cảm giác vừa đề cập ở trên có thể gia tăng mức độ nghiêm trọng, gây ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống.

Biểu hiện của những người bị rối loạn căng thẳng hay sang chấn tâm lý được chẩn đoán là có thể kéo dài một tháng, thậm chứ là một khoảng thời gian dài, đôi khi họ không thể thực hiện các hoạt động bình thường như trước khi sự kiện xảy ra.

Đối tượng dễ gặp phải hội chứng PTSD

Không phải ai trải qua hoặc chứng kiến ​​sang chấn cũng sẽ bị mắc hội chứng PTSD. Có nhiều yếu tố gây ra bệnh PTSD đặc biệt là những người đã trải qua những kí ức đau buồn.

Hội chứng PTSD-2

Theo thông tin ghi nhận được thì, nghiên cứu PTSD gây chú ý lần đầu tiên là một cựu quân nhân với tên gọi “ Sốc vỏ đạn” hay “ Hội chứng căng thẳng sau chiến tranh”. Thế nhưng, ở thời điểm hiện tại, tình trạng này xảy ra nhiều hơn với bất cứ đối tượng nào bị tổn thương tâm lý sau giai đoạn đau khổ, bạo lực đe dọa đến cái chết.

Các chuyên gia đã chỉ ra rằng, cphụ nữ trải qua PTSD vào một thời điểm nào đó trong đời cao gấp đôi nam giới bởi họ gặp nhiều khả năng bị sang chấn tâm lý hơn, ví dụ như bị tấn công tình dục và lạm dụng tình dục ở trẻ em. Đối với nam giới thì nguyên nhân lại chủ yếu do bị tai nạn, chiến đấu, hành hung thể xác, thiên tai hoặc chứng kiến ​​cái chết bất ngờ.

Dưới đây là một số đối tượng cụ thể:

  • Người từng bị xâm hại, lạm dụng tình đục hoặc các vấn đề liên quan.
  • Người bị chấn thương tinh thần trong thời thơ ấu.
  • Người bị đe dọa tới cảm thấy kinh hoàng, bất lực hoặc sợ hãi tột độ.
  • Người phải trải qua một sự kiện đau buồn kéo dài một thời gian dài.
  • Bị người thân, đau đớn về thể xác, mất sản hoặc mất công việc.
  • Người có tiền sử bị các vấn đề tâm thần hoặc sử dụng chất kích thích.

Theo thời gian, các triệu chứng của PTSD sẽ cải thiện và sau đó biến mất. Tuy nhiên, chỉ khi các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn, hoặc kéo dài hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm và cản trở hoạt động hàng ngày, thì chẩn đoán PTSD mới được đưa ra.

Biểu hiện của hội chứng PTSD

Theo các chuyên gia thì chúng ta có thể nhận biết được các triệu chứng của rối loạn căng thẳng sau chấn thương ngay trong 3 tháng đầu sau sự kiện. Các biểu hiện có thể ở mức độ nhẹ hoặc nghiêm trọng, kéo dài trong thời gian ngắn hoặc dài tùy theo sức ảnh hưởng của sự kiện đối với người bênh. Dưới đây là một số biểu hiện thường thấy:

Hội chứng PTSD-3

Hồi tưởng và tái hiện

Người bị hội chứng PTSD sẽ thường xuyên có những cơn hồi tưởng về sự kiện thông qua những suy nghĩ và ký ức về sự kiện sang chấn. Chúng có thể bao gồm hồi tưởng, ảo giác và ác mộng. Đồng thời, họ sẽ cảm thấy đau khổ tột cùng khi có những một số đồ vật hoặc hoàn cảnh khiến gợi nhớ về sang chấn, chẳng hạn như ngày kỷ niệm của sự kiện.

Nhạy cảm hơn

Những người này dễ dàng xuất hiện các cảm xúc quá mức; dễ xảy ra vấn đề với những người xung quanh, dễ thể hiện tình cảm; khó ngủ hoặc khó duy trì giấc ngủ; cáu gắt; bộc phát cơn giận dữ; khó tập trung; và dễ bị giật mình. Người bệnh cũng có thể bị các triệu chứng thực thể, chẳng hạn như tăng huyết áp và nhịp tim, thở nhanh, căng cơ, buồn nôn và tiêu chảy.

Cảnh giác và né tránh

Bệnh nhân có thể né tránh mọi người, địa điểm, suy nghĩ hoặc tình huống có thể nhắc nhở họ về sang chấn. Điều này có thể dẫn đến cảm giác tách rời và cô lập với gia đình và bạn bè, cũng như mất hứng thú với các hoạt động mà người đó từng thích.

Ảnh hưởng tiêu cực

Liên quan đến những suy nghĩ và cảm xúc đổ lỗi, xa lánh và ký ức về sự kiện đau thương. Trẻ nhỏ bị PTSD có thể bị chậm phát triển một số kỹ năng như tự chăm sóc, vệ sinh cá nhân, kỹ năng vận động và ngôn ngữ.

Phương pháp điều trị hội chứng PTSD

Hiện nay, các bác sĩ áp dụng hai phương pháp chính để điều trị PTSD là tư vấn tâm lý và dùng thuốc, hoặc kết hợp cả hai. Nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của PTSD đối với từng người là khác nhau, vậy nên muốn thực sự hiểu quả, bạn nên tìm đến chuyên gia để được hướng dẫn điều trị một cách phù hợp nhất. Dưới đây là một số thông tin tham khảo:

Hội chứng PTSD-4

Tư vấn tâm lý

Trị liệu tâm lý vẫn còn chưa thực sự phổ biến ở Việt Nam, tuy nhiên phương pháp này lại mang lại hiệu quả tương đối tốt, giúp các bệnh nhân hiểu và đọc được các kỹ năng để kiểm soát các triệu chứng và phát triển các cách đối phó.

Liệu pháp điều trị tâm lý với hội chứng PTSD gồm 3 mục tiêu chính:

  • Cải thiện triệu chứng
  • Hướng dẫn kĩ năng đối phó
  • Khôi phục lòng tự trọng

Hầu hết các liệu pháp PTSD thuộc về liệu pháp hành vi nhận thức (CBT). Ý tưởng là thay đổi những suy nghĩ đang làm phiền cuộc sống của bạn. Điều này có thể xảy ra thông qua việc nói về chấn thương của bạn hoặc tập trung vào nguồn gốc của nỗi sợ hãi.

  • Nhận thức hành vi:

Đầu tiên bạn hãy kể về những sự kiện đau buồn sau đó ghi chép lại. Quá trình này giúp bạn kiểm tra cách bạn nghĩ về chấn thương của mình và tìm ra những cách mới để sống với nói.

  • Tiếp xúc kéo dài:

Nếu bạn đang tránh những điều nhắc nhở bạn về sự kiện đau buồn. Chuyên gia thể chất sẽ giúp bạn đối mặt với chúng, khi bắt đầu điều trị, bác sĩ trị liệu sẽ dạy bạn các kỹ thuật thở để giảm bớt lo lắng khi nghĩ về những gì đã xảy ra. Sau đó, bạn sẽ lập danh sách những điều bạn đã và đang tránh và học cách đối mặt với từng điều một.

  • Giải mẫn cảm và tái xử lý chuyển động của mắt (EMDR):

EMDR kết hợp liệu với liệu pháp tiếp xúc với một loạt các chuyển động của mắt có hướng dẫn giúp bạn xử lí kí ức đau buồn và thay đổi cách bạn phản ứng với chúng.

  • Gia đình:

Gia đình luôn là nguồn động lực lớn đối với người mắc PTSD, hãy trò chuyện và giải quyết những vấn đề này với họ.

Dùng thuốc

Một số loại thuốc được sử dụng dưới đây để điều trị bệnh PTSD:

  • Thuốc chống trầm cảm:

Những loại thuốc này có thể giúp giảm các triệu chứng trầm cảm và lo lắng. Chúng cũng có thể giúp cải thiện các vấn đề về giấc ngủ và khả năng tập trung. Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) sertraline (Zoloft) và paroxetine (Paxil).

  • Thuốc chống lo âu:

Những loại thuốc này có thể làm giảm lo lắng nghiêm trọng và các vấn đề liên quan. Một số loại thuốc chống lo âu có khả năng bị lạm dụng, vì vậy chúng thường chỉ được sử dụng trong thời gian ngắn.

  • Prazosin:

Trong khi một số nghiên cứu chỉ ra rằng prazosin (Minipress) có thể làm giảm hoặc ngăn chặn cơn ác mộng ở một số người bị PTSD.

Lời khuyên cho những người mắc hội chứng PTSD

  • Tuân thủ yêu cầu của bác sĩ

Việc áp dụng và tuân thủ những chỉ dẫn của bác sĩ là vô cùng quan trọng giúp bạn nhanh chóng cải thiện các triệu chứng PTSD một cách hiệu quả.

  • Tập luyện thể thao

máy tập thể dục xe đạp tập tại nhà-1

Đây là một trong những cách giải tỏa căng thẳng mệt mỏi một cách khoa học và lành mạnh nhất. Bạn hãy lựa chọn một số bộ môn đơn giản nhưng đem lại hiệu quả cao như chạy bộ, đạp xe… Việc luyện tập thường xuyên không chỉ giúp cải thiện sức khỏe và vóc dáng mà còn giúp bạn xây dựng thói quen sống tốt, kích thích não bộ hưng phấn và tiết ra nhiều hoạt chất giảm stress hiệu quả.

  • Nghỉ ngơi hợp lý

Hãy dành nhiều thời gian cho việc thư giãn, giải trí lành mạnh, đặc biệt là ngủ đủ giấc. Nếu bạn gặp vấn đề về giấc ngủ hoặc quá bận rộn, có thể cân nhắc sử dụng các thiết bị hỗ trợ tại nhà như ghế massage toàn thân để cải thiện sức khỏe tinh thần một cách hiệu quả nhé!

  • Xây dựng chế độ ăn uống khoa học

Ăn uống khoa học

Thường thì người mắc PTSD thường có dấu hiệu có nguy cơ sức khỏe thể chất kém. Vậy nên bạn hãy bổ sung thêm nhiều chất dinh dưỡng lành mạnh, đủ chất và ăn uống hợp lý mỗi ngày nhé. Một số lời khuyên ăn uống tốt cho sức khỏe tâm thần như sau: ăn trái cây, rau, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, quả hạch và hạt, hạn chế ăn thực phẩm quá chế biến….

  • Xây dựng lối sống lành mạnh

Phục hồi là một quá trình liên tục và từ từ hàng ngày. Những thay đổi lối sống sau đây có thể giúp giảm các triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của bạn như giữ mối liên hệ thân thiết với gia đình và bạn bè, bắt đầu với một môn thể thao yêu thích, tham gia nhóm hỗ trợ và những người mắc bệnh PDST, thiết lập chế độ ăn uống và ngủ nghỉ hợp lý….

Kết luận

Như vậy, Toshiko đã chia sẻ toàn bộ những vấn đề liên quan đến hội chứng PTSD, hi vọng những thông tin chúng tôi mang đến có thể giúp bạn giải đáp những băn khoăn một cách dễ hiểu và chi tiết nhất!

Xem thêm

Rau diếp cá có tác dụng gì? Ăn nhiều có tốt không? Chóng mặt buồn nôn là triệu chứng của bệnh gì? 10 tác dụng của hoa đậu biếc không phải ai cũng biết

08.1888.8866